`Favoriete zoon van Chirac'

De vanochtend tot premier van Frankrijk benoemde Dominique de Villepin is een oude vertrouweling van president Jacques Chirac. Hij wordt zelfs wel betiteld als diens `favoriete zoon', na de veroordeling en het daarop volgende vertrek uit de politiek van de andere vertrouweling, oud-premier Alain Juppé. Villepin was tijdens de eerste ambtstermijn van Chirac (1995-2002) jarenlang eerste secretaris op het Elysée.

In die hoedanigheid heeft hij zijn grootste blunder begaan, tot op heden oorzaak van de grote afkeer die hij bij sommigen wekt. Hij was de inspirator van Chiracs beslissing, in 1997, de Assemblée te ontbinden, in de hoop op een sterkere meerderheid. Het tegendeel was het resultaat: links won de verkiezingen, veel rechtse parlementariërs verloren hun zetel en Chirac zat voor vijf lange jaren opgescheept met de socialistische premier Lionel Jospin.

Zijn grootste roem verwierf de in 2002 als minister van Buitenlandse Zaken aangetreden Villepin tijdens de Irak-crisis, die een grote breuk teweegbracht in de verhouding met de Verenigde Staten. Zijn vlammende betoog, in februari 2003, ten behoeve van de internationale rechtsorde in de Veiligheidsraad van de Verenigde Naties leverde Villepin veel bewondering op en een, uitzonderlijk, applaus van de Raad. In eigen land is hem later wel weer verweten zijn verzet te hebben overdreven en te weinig oog te hebben gehad voor de Amerikaanse trauma's na de aanslagen van 11 september 2001. Zeker is dat Villepin, net als overigens president Chirac, zichtbaar genoot van zijn dankbare en succesvolle rol als vredeprediker.

De literator en dichter Villepin is een typisch Parijse `enarque', oud-student van de ENA, de bestuurshogeschool en kweekvijver van de Franse politieke elite. Hij is belezen, arrogant en zeer welbespraakt en koestert een voorkeur voor de bloemrijke, aan de grote Geschiedenis refererende formulering. Hij legde president Chirac het woord `abracadabrantesque' in de mond, ter kenschetsing van de frauduleuze praktijken waarvan de president enkele jaren geleden beschuldigd werd. De vondst oogstte veel bewondering, en eens te meer toen later bleek dat het woord ontleend was aan Rimbauds gedicht 'Le Coeur Supplicié'.

De aristocraat Villepin, verklaard bewonderaar van Napoleon, werd geboren in Rabat, Marokko, in 1953. Hij groeide op in het buitenland, reden waarom hij eens poëtisch mijmerde: ,,Ik heb van Frankrijk gedroomd alvorens het te leren kennen.'' De `jongen met de grijze haren', een verwijzing naar zijn wervelwind-achtige allure, zegt de moeilijkheden van de `gewone Fransman' te hebben leren kennen als minister van Binnenlandse Zaken, waar hij vorig jaar werd aangesteld ter vervanging van zijn al even licht ontvlambare voorganger Nicolas Sarkozy. Die observatie komt overeen met het beeld dat het zondagskind Villepin graag van zichzelf schetst, verwijzend naar de periode waarin hij geboren werd. ,,Ik ben geboren in crisis, gevormd door de crisis, en eruit voortgekomen.''

Vanochtend was er een hardnekkig gerucht dat Nicolas Sarkozy, in ruil voor het opgeven van zijn verzet tegen de benoeming van zijn verklaarde tegenstander Villepin, opnieuw het Ministerie van Binnenlandse Zaken gaat beheren. Gezien de karakters van Villepin en Sarkozy zou alsnog de beoogde `elektroshock' kunnen ontstaan aan de top van de Republiek. Het zou ook vreemd zijn, omdat Sarkozy door president Chirac juist is gedwongen zijn ministerschap op te geven op het moment, vorig najaar, dat hij voorzitter van meerderheidspartij UMP werd.