`Zonder probleem ben je nergens'

De Limburgse jeugdtheatergroep Het Laagland overvalt scholieren in de klas met onverwachts educatief theater. Lethal Weapon, daar kunnen de stoere jongens achter in de klas wat mee.

Verbaasd kijken ze op, de leerlingen uit groep 2 van de Sittardse scholengemeenschap Trevianum, als hun les wordt verstoord door twee enquêteurs: ,,We zijn hier namens het Europees Instituut van Onderwijs en Wetenschappen en doen een onderzoek naar de leefomstandigheden op middelbare scholen. Willen jullie deze vragen een cijfer geven?'' Braaf pakken de scholieren de pen. Slechts een enkeling valt het op dat de twee enquêteurs ondertussen vreemde zwenkbewegingen op hun stoelen maken. Als er even later een schreeuw wordt gegeven `om de akoestiek te testen', zijn er nog steeds een paar twijfelaars in de klas; maffe volwassenen, daar zijn er wel meer van. Pas als een tafel wordt bestegen en een treurig verhaal over een dode kat begint, heeft iedereen het door; hier wordt toneel gespeeld. Opwinding golft door het lokaal. ,,Ik snap er geen bal van,'' giechelt een meisje blij.

Uit de onlangs gepubliceerde cijfers van het Sociaal Cultureel Planbureau, blijkt dat de afgelopen jaren het aantal kinderen en jongeren dat naar theater gaat, fors is gestegen. Dat is vooral te danken aan de grote aandacht voor theater op de scholen, vooral sinds de invoering van het schoolvak CKV (Cultureel Kunstzinnige Vorming), en de uitgebreide educatieve programma's die de theatergezelschappen hebben opgezet, onder druk en met financiële steun van de overheid. En als jeugdtheatergezelschappen geen educatief materiaal bij hun voorstellingen leveren zijn de scholen, de grootste klanten, niet geïnteresseerd.

Jeugdtheatergezelschap Het Laagland uit Sittard houdt niet van het klassieke 'educatieve' onderdeel van jongerentheater. Het levert jongeren op die al tijdens het spelen denken aan de vragen die straks gaan komen en daardoor niet kunnen opgaan in wat er op het toneel gebeurt. Daarom besloot Laagland regisseurs Silvia Andringa en Bas Zuyderland tot het project `Kort voor de klas', dat momenteel op Limburgse en Belgisch Limburgse scholen speelt. Op 9 juni worden de Kort voor de klas voorstellingen één keer openbaar gespeeld in het Laaglandpand in Sittard.

Laagland treedt niet op in de gymzaal, zoals gebruikelijk, maar komt in de in de klas, de plek waar de scholier een groot deel van zijn leven doorbrengt. Drie groepjes van twee acteurs en één regisseur bezoeken twee blokuren een klas, dwars door de reguliere les heen. Het eerste uur worden teksten van Claudia Jong en Enne Koens gespeeld. Het zijn pittige dialogen en dat moet ook, want als eenmaal duidelijk is dat de twee figuren voor de klas geen enquêteurs zijn, rijst bij de pubers al snel de vraag wat ze dan wél zijn. Er moet snel iets opwindends gebeuren.

De leerlingen worden ingepakt zonder dat ze er erg in hebben. Als de actrice klaagt dat niemand haar vraagt hoe het met haar is, klinkt het brutaal 'hoe is het met je?' van een jongetje achterin. Hilariteit alom. Maar ze hebben niet door dat hun reactie binnen het verhaal valt en als de toon even later ernstiger wordt verstomt het gegiechel en is er alle aandacht voor het leed dat verder blijkt te gaan dan een dode poes. ,,Moeten we klappen?'', fluistert een van de giechelmeisjes als het stuk over is. Ze klappen.

Het `regiespel' in het tweede lesuur is educatiever. ,,Er moet een probleem zijn,'' houdt regisseur Silvia Andringa de leerlingen voor, ,,zonder probleem ben je nergens.'' Regisseur Bas Zuyderland vertelt in een ander lokaal dat het duo in de film Lethal Weapon IV interessant blijft door hun voortdurende ruzietjes. Lethal Weapon, daar kunnen de stoere jongens achterin wat mee. Scènes worden overgespeeld, aangepast, bijgeslepen. Soms speelt er zelfs een leerling mee, maar het is voor het gros van de jongeren al eng genoeg dat er acteurs in het wild langs de tafels rennen.

Inl. (046) 400 7273 of www.hetlaagland.nl