Frans `nee' staat haaks op Nederlands belang 2

Na jaren van steun voor en steun van de EU komen de Fransen `ineens' tot de ontdekking dat dit niet is wat ze eigenlijk willen? De les die we hier met zijn allen uit kunnen trekken is volgens mij een heel andere: je moet hier geen referendum voor gebruiken. Niet in Frankrijk en ook niet in Nederland.

We leven in een complexe samenleving. Niet omdat we dat willen, maar omdat het gewoon zo is. Omdat we met zoveel zijn, en (gelukkig) niet allemaal op hetzelfde moment hetzelfde willen. Een complexe samenleving verlangt een complex bestuur. Sommige mensen beschrijven het als een mammoettanker die gewoon zijn eigen weg gaat. Dat is inderdaad zo, en daar is helemaal niets mis mee. Een tanker waarvan de koers zorgvuldig is uitgezet, en die van een groot aantal regelmechanismen is voorzien. In dat bestuursmodel, waar de langetermijnvisie het wint van de waan van alledag, past niet een referendum waar de schreeuwers en opportunisten via de massamedia ineens een mijnenveld neerleggen.

Er is gisteren natuurlijk wel wat veranderd, dat is duidelijk. Ik ga woensdag toch stemmen, maar mijn stem vóór de Grondwet is nu een proteststem geworden.