Wilders omringd door fans en `stillen'

Het onafhankelijke Tweede-Kamerlid Geert Wilders gebruikt zijn `nee'-campagne om zich in alle provincies aan de bevolking voor te stellen.

De vrouw van de kippenkraam observeert Geert Wilders bijna een half uur als hij twintig meter verderop op de markt van Zaandam, bij het textiel, zes journalisten te woord staat. Dan gaat het onafhankelijke Tweede-Kamerlid lopen en pamfletten uitdelen met zijn portret erop en een oproep tegen de Europese Grondwet te stemmen.

Een kluwen van zes persoonsbeveiligers, tien politiemensen in uniform, acht `stillen', zes folderende medewerkers en een variërend aantal bewonderaars die straks met hem op de foto willen, beweegt op Wilders' ritme. Ruim nadat hij de kippenverkoopster is gepasseerd, concludeert Ciska Brugts: ,,Hij komt hier voor zichzelf, niks anders.''

Wilders doet per bus alle provincies aan en sluit zijn `bustourNEE' vandaag af in Rotterdam. Hij beschouwt zijn campagne als een groot succes en roept alle politici op net als hij in het warme bad te stappen van het onder-de-mensen zijn. In negen steden waar deze krant Wilders zag campagnevoeren, ontmoette hij op markten en in winkelstraten dan ook vrijwel uitsluitend tegenstanders van de Grondwet. ,,Iedereen op de markt hier stemt allang tegen'', weet Brugts uit Zaandam, ,,die euro heeft alles zo duur gemaakt, joh.''

Een uurtje folderen met Wilders gaat ongeveer zo: ,,Mag ik u een hand geven en een folder?'' opent hij. Een enkeling weigert, de meesten pakken het pamflet aan en sommigen vragen of Wilders er zijn handtekening op wil zetten. Wilders moet vooral met vrouwen van middelbare leeftijd op de foto. Met dezelfde mobiele telefoon waarmee ze die foto maken, bellen ze meteen daarna naar huis.

Vooral de persoonsbeveiligers zijn zeer zichtbaar. Elke keer als Wilders stopt gaan er twee á drie met hun rug tegen de zijne staan. Eén praat in een niet zichtbaar microfoontje en een ander heeft een opvouwbaar kogelscherm in de hand. Talloze voorbijgangers maken er een opmerking over in de trant van: ,,Het is toch godgeklaagd dat zo'n man beveiligd moet worden.''

,,Het beveiligingsverhaal is een garantie voor publiciteit'', laat een medewerker van Wilders zich ontvallen. Onmiskenbaar geeft het de politicus allure: de wegkijkende bodyguards in nette pakken, hun donkere auto's die almaar met Wilders' geblindeerde bus meerijden, de tientallen geüniformeerde politiemensen met hun auto's en motoren, de opvallende `stillen', de camera's en microfoons. Wilders is na zijn `tourNEE' geen onbekend Kamerlid meer.

,,Hé Geert, doorgaan hè'', zegt een marktkoopman in Hilversum die portemonnees verkoopt. ,,Ik ga op u stemmen'', schreeuwt een andere, ,,de gulden terug en Nederland soeverein.'' ,,De hele stad staat achter u'', zegt een kroegeigenaar in Enschede. ,,Ik vind u geweldig'', zegt mevrouw Eulderink in Hengelo tegen Wilders. En als hij weg is: ,,Ik zie de stijl van Fortuyn in meneer Wil...'', ze kijkt op het uitgereikte pamflet, ,,Wilders is het, hè?''

,,Wilt u een folder?'' vraagt Wilders in Middelburg aan een man. Hij schudt nee: ,,Ik stem toch wel op u.'' Een oudere man laat weten dat hij marinier is geweest. ,,Ik ben een Nederlander en dat blijf ik.'' Wilders: ,,Fantastisch.'' Een andere oudere man: ,,Onze vrouwen durven 's avonds niet meer naar buiten.'' Wilders: ,,Schandalig.'' De 78-jarige mevrouw Barendsen komt aanrijden in een elektrisch invalidenwagentje: ,,Kunt u er voor zorgen dat mijn oogoperatie in het ziekenfondspakket komt?'' Wilders: ,,Ik zal er naar kijken.'' Barendsen even later: ,,Ik denk wel dat ik op hem zou stemmen, als hij wat voor mij doet,doe ik wat voor hem.''

,,Ik mag die man wel'', zegt een politie-inspecteur in Hengelo, ,,hij heeft een uitgesproken mening.'' Een winkelende man heeft de politieman gezien en beklaagt zich bij Wilders over het grote aantal ,,hoge agenten'' in zijn gevolg. ,,Hebben die niks beters te doen?'' Wilders: ,,De politie moet er zijn voor de gewone burger in plaats van bonnen uitschrijven.''

Over de markt van Zaandam loopt een jongeman met een T-shirt met achterop de woordenboekenuitleg van het woord assimilatie en voorop een portret van Wilders met daaronder diens uitspraak: ,,Niks integratie. Assimilatie!''

,,Daarheen'', zegt een jonge vrouw die haar moeder dwars over de markt van Hengelo voorttrekt, ,,dan kom je op televisie.'' Journalisten van lokale, nationale en Europese media en een enkel Japans tv-station waren bij elk bezoek aanwezig. Wilders trok er steevast ruim de tijd voor uit. ,,Maar hij kan toch overal met de media praten'', klaagt Brugts, de Zaandamse kippenverkoopster. ,,Hij zou hier toch voor ons komen en met ons praten? Daarom zeg ik: hij voert alleen voor zichzelf campagne.''

In Enschede ziet Martijn Jongmans Wilders passeren en besluit hem te waarschuwen niet langer te generaliseren. ,,Ik wil u zeggen dat huidskleur helemaal niets met nationaliteit te maken heeft'', zegt de imposante donkere man. ,,Ik ben het helemaal met u eens'', reageert Wilders.

Alleen jonge allochtonen lijken ronduit afkerig van Wilders te zijn. Sommigen gooien zijn pamflet op straat. Anderen schreeuwen beledigingen naar hem als ze langs de kring rond Wilders lopen. In Hengelo gaat de politie er achteraan.

Op de Stadhoudersbrug in Utrecht krijgen beveiligers de melding dat de stoet niet rechtdoor mag. Eén van hen zegt tegen Wilders: ,,Links of rechts, niet rechtdoor.'' Een andere zegt tegen een campagnemedewerker die toch rechtdoor wil gaan: ,,Dit is geen grap, er is daar een onbekende tas gevonden.'' De dreiging tegen hem is reëel, zegt burgemeester Koos Schouwenaar van Middelburg. ,,Meer kan ik er niet over zeggen.'' De stad stelde preventieve fouillering in tijdens Wilders' bezoek. ,,Ik wil een signaal geven aan de mensen die mij bedreigen'', zegt hij over zijn optredens op drukke markten. Is hij bang? ,,Ik probeer de knop om te zetten als ik uit de bus stap.''