Nieuwe rivieren

In Wetenschap & Onderwijs van 23 april beschrijft Marion de Boo ideeën voor het maken van een nieuwe groene rivier door het oostelijk deel van de Betuwe. Een groene rivier zou, bij hoge rivierafvoeren van de Rijn, kunnen bijdragen aan het verlagen van de hoogwaterpiek in Waal, Rijn en IJssel. En tevens natuur en, zoals dat zo mooi maar lastig te definiëren heet, ruimtelijke kwaliteit opleveren tegen kosten die concurrerend zijn in vergelijking met de kosten voor de Ruimte voor de Rivier-plannen.

Van oost naar west wordt de Betuwe nu doorsneden door de Betuweroute, de goederenspoorlijn die Rotterdam met het Duitse achterland moet verbinden. De ruimtelijke kwaliteit van de Betuwe is daarmee in elk geval niet gediend: de helft van het landschap is verdwenen achter een muur van beton. Was een kanaal op het tracé van de Betuweroute niet veel beter geweest? Een snelweg voor schepen, zonder al die vervelende bochten in de rivier. Hier en daar een sluis. De opvaart over het kanaal: niet tegen de stroom in, laag energiegebruik, heel veel transportcapaciteit, éénrichtingsverkeer en dus minder kans op aanvaringen met bijvoorbeeld LPG-tankers... De afvaart blijft op Waal en Rijn en profiteert van de stroom.

Bij hoogwater (dat slechts zeer sporadisch voorkomt en dan op grond van de berichten uit Duitsland tijdig kan worden gesignaleerd) gaan de sluizen open: overtollig water wordt dan snel afgevoerd. Schepen moeten dan tijdelijk aan de kant, maar dat probleem speelt dan ook op de rivier. Als de piek voorbij is gaan de sluizen weer dicht en gaan de schepen weer hun gang op het Betuwe-kanaal. Meervoudig ruimtegebruik in optima forma.