Let op context

Nee, want je moet een filosoof nooit vertellen dat je een tekst zonder context kunt beoordelen. En eerlijk gezegd, die context is al enige tijd zodanig dat ik alle vertrouwen in de tekst zelf hebt verloren.

Toch maar eerst de tekst. Hoe ik het ook wend of keer, die suggereert minstens dat we vanuit de bestaande samenwerking een stapje verder gaan in de richting van een nieuw supranationaal Europa.

Wil ik dat dan niet? Neen, althans voorlopig lijkt het mij goed om pas op de plaats te maken. De Europese Gemeenschap heeft steeds meer weg van iemand die danig uit zijn evenwicht is geraakt en die om niet te vallen, steeds harder vooruit moet hollen. De nieuwe landen zijn nauwelijks lid geworden, of er moet een Grondwet komen, dan weer nieuwe leden (Turkije, Oekraïne, wie volgt?). Hebben we nog enige tijd om te evalueren, om even in te schatten hoe het gaat? Of beroven we ons, in onze ren vooruit, van elke fundamentele reflectie?

Dan de context. Al enige tijd geleden neigde ik er toe om neen te stemmen, omdat alle voorstanders een verschillende, soms onderling tegenstrijdige interpretatie van de Grondwet gaven. Je kunt er dus kennelijk alle kanten mee uit, net als met het ogenschijnlijk eenduidige Stabiliteitspact uit het verleden. Als ik dan merk dat het kabinet met een paar miljoen euro's belastinggeld overschakelt van de neutrale voorlichting over de Grondwet naar de propaganda vóór, is mijn argwaan nog meer gewekt. Volgens de ene minister ben ik te dom om te beslissen, volgens de andere moet ik juist voor stemmen om Turkije buiten de Europese gemeenschap te houden en volgens weer andere politici om een nieuwe holocaust te voorkomen.

Ik geef het eerlijk toe, ik walg van deze regenteske minachting voor mijn oordeel. Ze impliceert minstens dat, mocht straks de Grondwet zijn aangenomen, er bij de interpretatie ook geen enkele rekening met mijn mening zal worden gehouden. Zover wil ik het niet laten komen.

Hans Achterhuis is filosoof.