Hollands dagboek

Wie Majoor René Baksteen (39)

werkt op de Afdeling Personeelsontwikkeling van de Koninklijke Luchtmacht (KLu) te Den Haag. Hij is getrouwd met Matty van Eij.

Waarom Baksteen verblijft zes maanden in Afghanistan bij het Nederlandse Provincial Reconstruction Team (PRT). Onder de vlag van de internationale NAVO-stabilisatiemacht ISAF voert hij missies uit in de provincie Baghlan.

Schrijft `Volgens de mullah zijn de mensen blij met de aanwezigheid van ISAF. Maar hij maant ons om alert te blijven. De oude machthebbers hebben nog steeds veel aanhangers.'

Woensdag 18 mei

Om 06.30 uur gaat de wekker en ik realiseer me dat ik niet `thuis' ben op het PRT te Pol e Khomri (PeK). Zaterdag een kies afgebroken en gisteren vertrokken naar US Air Force Base Bagram. Een adembenemende autoreis van zes uur van `noord naar zuid' over het Hindu Kush-gebergte. Om 10.00 uur wordt een noodvulling aangebracht. Even waan ik mij in de grote versie van het veldhospitaal uit de tv-serie MASH. Dit ziekenhuis bedient de 7.000 Amerikaanse militairen die operatie Enduring Freedom in het zuiden van Afghanistan ondersteunen.

Voor vertrek drink ik nog even een espresso bij de Blue Bean Company (soort Starbucks). Het smaakt me bijzonder goed na 3 maanden automatenkoffie. Vermoeid maar zonder kiespijn arriveren we om 17.00 op de thuisbasis. Na het eten bereid ik samen met Eerste Luitenant Barry Le Belle (mijn plaatsvervanger) de missie van morgen voor. Gelukkig heeft hij het meeste al gedaan en zijn we rond 22.00 klaar en kunnen we ons bed opzoeken.

Donderdag

Vandaag 1 jaar getrouwd met Matty en jammer genoeg zijn we niet samen om deze mijlpaal te vieren. Geen feest dus, maar wel een tweedaagse missie naar Andarab. Het te bezoeken gebied bestaat uit drie districten met elk een eigen bestuurlijke organisatie. Doel is het opgebouwde netwerk te onderhouden en uit te breiden. Veel korte en lange gesprekken met bestuurders, volksraden, bevolking, geestelijken, warlords etc. Tevens staan de missies in het teken van verbetering van bestuur en organisatie. We geven daarbij veel aandacht aan samenwerking bij de wederopbouw en de mogelijke steun van ISAF/PRT. Hoogste prioriteit heeft echter de handhaving en stabilisatie van veiligheid. Ook tijdens deze missie zal getracht worden opslagplaatsen van wapens en munitie te achterhalen en te ruimen.

Na bereiken van het missiegebied bezorgen we de ISAF-krant (in drie talen: Dari, Pataans en Engels) bij een aantal scholen. Dit is hét medium om de verschillende bevolkingsgroepen te informeren. Het is de enige krant die in afgelegen gebieden wordt `uitgegeven'. Onze kerndoelgroepen zijn onderwijzers en schoolkinderen.

Om 12.00 uur tref ik de plaatsvervangers van de districtsgouverneur en politiecommandant van Banu. Na een moeizaam gesprek ben ik niet veel wijzer geworden. Volgende keer hoop ik de eindverantwoordelijke bestuurders zelf te treffen. Na de lunch wordt een door Nederland en het PRT geschonken waterkrachtcentrale bezocht. Het werk vordert gestaag.

Een lokale gids brengt ons vervolgens naar een aantal wapenopslagplaatsen van een voormalige commandant. Onze wapenexpert inspecteert en inventariseert deze met de nodige voorzichtigheid. Naast tanks, luchtafweergeschut en munitie worden ook antitankmijnen aangetroffen. Wederom belangrijke vondsten die na de missie gerapporteerd en opgeruimd zullen worden.

Onze eindbestemming is een kliniekje waar we zullen overnachten. Na het kwartier maken spreek ik met de lokale politiecommandant over de belangrijkste criminaliteit. Papaverteelt, bedreiging, mishandeling en onderdrukking zijn aan de orde van de dag. De weg naar een, volgens onze normen en waarden, gezonde samenleving is nog lang.

Ik sluit de dag af met een uur wachtlopen. Tijdens de wacht verras ik Matty met een telefoontje per satelliet. Aan het einde van de wereld op ruim 2.000 meter hoogte feliciteer ik haar met onze trouwdag.

Vrijdag

Reveille om 06.00 uur en ik geniet met een bekertje Nescafé van de ongerepte natuur van het hooggebergte. Vandaag is het voor de Afghanen zondag. Een mooie dag om extra aandacht te geven aan de bevolking. We doen een aantal sociale patrouilles door kleine stadjes waarbij we zoveel mogelijk informatie uitwisselen. Onze medische verzorgster deelt knuffels uit aan de meisjes op straat. Groepjes jongens worden voorzien van voet- of volleyballen. Kranten, schriften en potloden vinden gretig aftrek.

Na een lange en vermoeiende reis over bijzonder slechte wegen zijn we om 17.00 uur weer terug op de base. Na het eten naar de dagelijkse debrief waar ik de bevindingen van de missie moet presenteren. Vervolgens aan de slag voor de missie van morgen. Nog even mailen met Holland en ik lees dat Matty door onze beste vrienden R & J is uitgenodigd voor een etentje in Zeezout te Rotterdam. Natuurlijk zijn onze best woman en best man onze trouwdag niet vergeten. Om een uur of 10 zit de dag er op en trek ik mij terug in mijn kamer om wat jazz te luisteren. Bij de klanken van Jay Leonharts Salamander Pie en de gedachten aan thuis val ik in slaap.

Zaterdag

Een bijzondere missie op de agenda: de 250ste missie van het PRT NL. Speciaal voor de gelegenheid is onze ambassadeur in Kabul uitgenodigd. Een uitgelezen kans voor Martin de la Bey om inzicht te verkrijgen in het werk van het PRT. Ook kunnen de banden tussen de ambassade (BuZa) en het PRT NL (Defensie) worden verstevigd. Hij is in Pol e Khomri voor de commando-overdracht van morgen.

Om 08.00 uur de inbrief en daarna vertrek naar Dahani i Ghori. We bezoeken een aantal scholen en spreken met de bevolking. Vooral de verkiezingen in september zijn een dankbaar onderwerp voor De la Bey. Hij is betrokken bij het ontwerp voor de Afghaanse kieswet. Het bezoek aan een door een overstroming getroffen dorp is indrukwekkend. Zelf zijn we al enige malen ter plaatse geweest voor het bieden van noodhulp. Het doet me genoegen dat de herstelwerkzaamheden in het dorp zichtbaar vorderen. De waterbron is inmiddels schoongemaakt en de beschermingsmuren tegen het water zijn weer opgebouwd.

Bij een van de grotere moskeeën van het district treffen we de dienstdoende mullah. Het is de derde keer dat ik hem tref en de begroeting is allerhartelijkst. We helpen hem bij de herstelwerkzaamheden aan de bron en tuin van de moskee. In een ontspannen sfeer vraag ik hem of de houding van de bevolking tegenover buitenlanders is veranderd. Volgens hem is dat niet het geval en zijn de mensen blij met de aanwezigheid van ISAF. Het is in decennia niet zo veilig geweest en er heerst eindelijk rust. Maar het is nog niet helemaal stabiel en hij maant ons om alert te blijven. De oude machthebbers hebben nog steeds veel aanhangers. Ik merk dat het beruchte artikel in Newsweek gelukkig geen schade heeft toegebracht aan de relatie met deze mullah en zijn achterban.

Na wederom een enerverende dag volgt de dagelijkse debriefing op het kamp. De la Bey geeft daarin aan dat hij zeer onder de indruk is van de professionaliteit van de mensen en het uitgevoerde werk van het PRT. Met een stukje Hollandse brokkelkaas (opgestuurd door moeder Baksteen!) en een blikje alcoholvrij bier wordt er laat op de avond nog een filmpje gekeken. Het is tenslotte zaterdagavond.

Zondag

Ik heb geluk en kan tot 09.00 uur uitslapen. Geen briefings, missies of andere werkzaamheden en ik kan in alle rust aan dit dagboek werken. Om 13.30 uur moet ik mij echter aan de poort melden om Afghaanse gasten te ontvangen in verband met de commando-overdracht. Per vanmiddag hebben we een nieuwe commandant die de rest van mijn tour zal blijven.

Na de ceremonie verzamelen de gasten zich op het terras van de eetzaal voor een hapje en een drankje. Achteraf een geslaagde happening waarbij bijna het gehele provinciale bestuur aanwezig was.

De rest van de dag een beetje luieren, lezen en in de zon zitten. Straks maar eens bellen met thuis. Ik ben erg benieuwd naar de culinaire hoogstandjes van de kok van Zeezout en de bijbehorende recensie van Matty.

Maandag

Om 10.00 uur een overleg over procedures m.b.t. sociale patrouilles in de wijken rond ons kamp. Na de lunch ben ik zelf aan de beurt en kan de conclusies van de bespreking meteen in de praktijk brengen. Met een klein team de poort uit voor korte gesprekken met de `buren'. Leuk om te doen en een goede manier om te polsen wat de man in de straat beweegt. Letterlijk de man, want vrouwen zijn voor ons (nog) niet aanspreekbaar. Als ze al op straat verschijnen, dan is het onder een burqa. In de tussentijd is Barry begonnen met de missieverslagen van de afgelopen dagen. Later vanmiddag zal ik ze redigeren en doorzenden binnen het PRT, Kabul en Den Haag.

Om 20.00 uur brief ik de deelnemers aan de missie van morgen. We gaan de munitie en wapens ophalen die we donderdag jl. hebben gevonden in Andarab.

Dinsdag

Al vroeg op pad en om 06.00 uur sluiten medewerkers van HALO-trust aan. Ze zijn door de VN ingehuurd met als taak het ruimen van munitie en mijnenvelden. Op het schoolplein van een meisjesschool wordt een oude Russische tank van 24 granaten verlost. Vervolgens bezoeken we een voormalige stelling van de Noordelijke alliantie. Tanks, raketwerpers en afweergeschut worden ontdaan van bommen en granaten.

De snelle en efficiënte operatie levert 3 ton wapentuig op dat niet langer een gevaar is voor bevolking. Om 18.00 uur wordt de `buit' bij het verzamelpunt van HALO trust afgeleverd, om later in de week te worden vernietigd.

Woensdag 25 mei

Alle missieteams zijn op kantoor, een moment om de missieplanning voor juni te produceren.

De rest van de dag richt ik mij op de communicatie met Nederland. De informatieachterstand t.a.v. privé en werk is groot. Ik surf wat over het net en bel met een aantal mensen. Eind juni heb ik 2 weken recuperatieverlof. Even de tijd om met Matty, familie en vrienden van de zomer te genieten. Ook kijk ik uit naar... een goed glas wijn.