Een gratis huis mét investeringsverplichting

De woningmarkt stagneert: huurders blijven vaak lang goedkoop wonen, starters komen niet aan de bak en dure huizen staan lang te koop. Hoe vinden mensen hun ideale huis? Deel 5: de doe-het-zelver.

Claus Wiersma (41) en Fem Windhorst (34) wilden wel verhuizen, maar hard op zoek waren ze niet. Hun huidige huurwoning achter centraal station in Rotterdam beviel goed, hoewel de 93 vierkante meter hun iets te klein was en ze de voorwaarden om het te kopen van de woningbouwvereniging niet aantrekkelijk vonden. ,,Ik vond de koopprijs van 167.500 euro relatief duur voor dit pand'', vertelt Windhorst, die leidinggevende is bij het stagebureau van het Grafisch Lyceum. ,,Maar de belangrijkste reden om het niet te kopen van de woningbouwvereniging was de voorwaarde dat je het huis bij verkoop eerst aan hen zou moeten aanbieden. Zij bepalen met jou de marktwaarde, met als risico dat je nooit veel winst kan maken.''

Vorig jaar oktober hoorden ze op het Journaal van een bijzonder woningbouwproject in de Rotterdamse wijk Spangen: de gemeente zou 24 panden gratis weggeven. Een vriendin van het stel belde op om te vragen of zij ook meededen. Met nog twee koppels besloten ze naar de open dag van het project te gaan. ,,Het was echt heel druk, er waren wel vierhonderd mensen'', zegt Wiersma, die industrieel ontwerper is. Ze schreven zich in, maar schatten de kans klein in dat ze werden ingeloot. Uiteindelijk bleek dat lang niet iedereen zich had ingeschreven en kon het stel een woning krijgen aan de Balkenstraat. ,,Ook de drie bevriende stellen hebben een huis.''

Waarom maar een klein deel van de belangstellenden zich heeft ingeschreven, kan Windhorst wel raden. ,,Het is namelijk niet helemaal gratis. Je krijgt het huis wel, maar je moet er ook in investeren. Wij hebben een huis van vier verdiepingen, wat neerkomt op 190 vierkante meter. We denken, naar aanleiding van wat er in de folder stond, dat we eind 2006 voor twee ton een sober afgebouwd huis hebben. Een hypotheek hebben we nog niet hoeven afsluiten, want het blok is nog niet aanbesteed. Dat zal waarschijnlijk in juli gebeuren, maar we hoeven pas na de sloop, die in september begint, een hypotheek af te sluiten. We gaan daarvoor uit van die twee ton die we in een bouwdepot zetten. De maandlasten zullen wel hoger worden, we betalen nu namelijk per maand 490 euro kale huur.''

Een risico vond Windhorst het wel in het begin. ,,Spangen was tot een paar jaar geleden een superslechte wijk.'' Het stel kent de wijk goed, want Wiersma woonde er tot eind 2003 al acht jaar. Nadat hij de opleiding industrieel ontwerpen in Eindhoven (huidige Design Academy) had afgerond, wilde hij naar de Randstad. Via via hoorde hij van woningen in Spangen, waarvoor geen wachtlijst bestond. ,,Ik kon er direct een verdieping huren. Eigenlijk was het eenzelfde soort project. De gemeente zegt het niet met zoveel woorden, maar ze willen meer jong en wit naar Spangen krijgen. Ook toen al.''

Wiersma heeft geen vandalisme of geweld meegemaakt in die tijd, maar ,,het drugstoerisme werd wel erg extreem''. ,,De prostituees werden verplaatst naar de Keileweg dus als die straat overdag dichtging, lagen er mensen half ontbloot in de bosjes. Je had er geen last van, maar het was wel een akelig gezicht. De wijk kwam op zeker moment in verzet. Er werden knokploegen in het leven geroepen en alles met een buitenlands kenteken werd weggestuurd.''

Gelukkig, vertelt Windhorst, wordt er nu veel aan gedaan om de buurt op te knappen. ,,Er is meer politie op straat en veel huurwoningen worden koophuizen. Bij de open dag vertelde de gemeente ook dat ze de komende tien jaar willen investeren in Spangen.'' Toch was dat risico juist een van de redenen om naar Spangen te trekken. Wiersma: ,,We willen graag écht in de stad wonen. Rotterdam West is heel dynamisch en natuurlijk is het wel eens vies op straat, maar waarom zouden wij hier niet kunnen wonen? Dit is een sympathiek project, waarmee we een impuls aan Spangen kunnen geven. Idealisme is een groot woord, maar we willen ook niet afzijdig blijven van de ontwikkelingen in de stad.''

Dat het project ook een renovatieproject is, was voor Wiersma de belangrijkste reden om het huis te kopen. Het stel vond het geen probleem dat het project met zo'n zestig mensen veel tijd zou vergen (hij zit in de bouwcommissie, zij in de commissie `zelfwerkzaamheid'). ,,Het is mijn vak, dus ik heb altijd al zelf iets willen bouwen. Dit huis wordt casco opgeleverd, dus we kunnen ons uitleven.''

Met de zelfgemaakte maquette laat hij zien hoe ze het huis indelen. ,,Een hele verdieping keuken, een hele verdieping bad- en slaapkamer, maar voor deze ruimte moeten we nog wat bedenken. Het is een luxeprobleem, want vier verdiepingen is wat veel. Maar we dachten: het is toch gratis, dus we nemen een heel huis!''

Dit is een serie over mensen en hun woonwensen. Volgende week: een 65-plusser die zijn huis heeft verkocht, maar er toch in kan blijven wonen.