Palestijnen blij met Abbas' bezoek aan Bush

De Palestijnen zijn zeer tevreden over de resultaten van het bezoek van president Abbas aan de VS. Bush waarschuwde Israël niets te doen dat afbreuk doet aan het finale vredesoverleg.

President Bush heeft de Palestijnse president Abbas overladen met lof, maar diens pleidooi om nog dit jaar te gaan onderhandelen over de snelle oprichting van een Palestijnse staat werd afgewezen.

,,De tijd is onze grootste vijand. We kunnen en moeten het conflict beëindigen voor het te laat is,'' zei Abbas gisteren tijdens zijn eerste bezoek aan het Witte Huis. Abbas vindt dat de Palestijnen en Israëliërs onmiddellijk na het vertrek van de Israëliërs uit de Gazastrook moeten beginnen aan de finale vredesonderhandelingen met als doel de oprichting van een Palestijnse staat in 2006. De ontruiming van de 21 joodse nederzettingen en de militaire bases moet op 17 augustus beginnen en wordt door de VS, de Europese Unie en de Palestijnen beschouwd als een uitgelezen moment om de zogeheten Routekaart voor de vrede leven in te blazen.

In die door de Palestijnen bepleite besprekingen moeten dan de meest gevoelige kwesties worden geregeld: Oost-Jeruzalem als hoofdstad van de Palestijnse staat, de grenzen, de kwestie van de vluchtelingen en het waterbeheer. Maar tot opluchting van de Israëlische regering zei president Bush dat het vertrek van de Israëliërs uit de Palestijnse Gazastrook aangegrepen moet worden om ,,de basis te leggen voor een terugkeer naar de Routekaart.''

In de Routekaart komt de oprichting van de Palestijnse staat pas in de laatste fase aan de orde. Dit stappenplan bepaalt dat eerst alle Palestijnse militante groepen ontwapend moeten worden en dat Israël `wilde' nederzettingen ontmantelt en de bouwactiviteiten in bezet gebied staakt. Zoals in de praktijk zichtbaar, voelt Israël voor dat laatste weinig tot niets. Volgens Bush kunnen alleen met concrete stappen van de Verenigde Staten, de Palestijnen, Israël en andere landen ,,de kansen omgezet worden in echte beweging''.

Hoewel harde politieke toezeggingen uitbleven en de toegezegde extra hulp van 50 miljoen dollar bescheiden is, reageerden de Palestijnen toch zeer tevreden op de uitkomst van het bezoek aan Washington, het eerste bezoek van een Palestijnse leider in bijna vijf jaar. Abbas werd door Bush verwelkomd als een ,,moedig man'' en een ,,man van de vrede''. De Amerikaanse president toonde zich gevoelig voor het Palestijnse argument dat een ,,democratie niet kan opbloeien onder een bezetting''. Bush waarschuwde Israël ,,niets te doen dat in strijd is met de Routekaart voor de vrede of afbreuk doet aan de finale vredesbesprekingen met betrekking tot Gaza, de Westelijke Jordaanoever en Jeruzalem''. Dat Bush Jeruzalem expliciet noemde, stemde Abbas tot tevredenheid. Israël beschouwt Jeruzalem als `eeuwige hoofdstad' maar de Palestijnen claimen het oostelijk stadsdeel.

Bush zei ook dat een Palestijnse staat democratisch, levensvatbaar en aaneengesloten moet zijn. ,,Een staat op van elkaar verspreide gebieden kan niet functioneren'', zei hij bij wijze van impliciete kritiek op Israël. Volgens de Amerikaanse president moet er ook een verbinding komen tussen de Palestijnse staat op de Westelijke Jordaanoever en de Gazastrook..

Bush zei ook dat beide partijen het eens moeten worden over de grenzen van die staat en dat de veranderingen in de bestandslijnen van 1949 onderwerp van besprekingen ,,moeten zijn''. De Palestijnen beschouwen de bestandslijnen van 1949 – de zogeheten Groene Lijn, die Israël scheidde van de Jordaanse Westelijke Jordaanoever – als de toekomstige grens van `Palestina'. Israël, dat sinds de oorlog van 1967 deze bestandslijn niet meer erkent, wijst deze eis af in verband met de honderden grote en kleine joodse nederzettingen en de scheidingsbarrière die op bezet gebied zijn gebouwd. De scheidingsbarrière is een veiligheidsgarantie en geen politieke grens, aldus Bush.

In april 2004 zei Bush tegen Sharon dat het realistisch is te verwachten dat de grote nederzettingen op de Westelijke Jordaanoever en bij Jeruzalem in Israëlische handen blijven. Dat heeft Bush ook geschreven in een brief aan Sharon. De toezeggingen aan Sharon heeft hij niet ingetrokken, maar in de ontmoeting met Abbas heeft hij wel nuances aangebracht en duidelijk gemaakt dat Israël een prijs voor moet betalen voor het behoud van die gebieden. Een woordvoerder van premier Sharon zei vandaag dat de Israëlische regering daartoe niet bereid is en Jeruzalem ,,nooit meer zal opgeven''.