OM: kampeerders wilden tegen de Turken vechten

Vorig jaar deed de politie een inval op een Brabantse kampeerboerderij. Er werden Koerdische terroristen opgeleid, zegt de officier van justitie. Maandag komt de zaak voor de rechter.

Camping annex kampeerboederij De Mus'donck in het Brabantse Liempde werd vorig jaar november opgeschrikt door een grote politie-inval. Dertig Koerden werden er aangehouden. Ze volgden een cursus, maar het openbaar ministerie is er stellig van overtuigd dat het op de kampeerboerderij ging om het voorbereiden van terroristische handelingen, ook al werden er geen wapens gevonden, noch materiaal waaruit bleek dat er wapentrainingen werden gegeven. Bij latere huiszoekingen in verband met deze zaak is onder meer een depot aangetroffen met apparatuur die volgens specialisten van de marechaussee alleen kan worden gebruikt als ontstekingsmechanisme voor explosieven.

Het was evenmin een onschuldige cursus `Koerdische identiteit' die de jongeren van zeventien tot in de twintig op de kampeerboerderij kregen, verzekert Remco van Tooren. Hij is officier van justitie bij het landelijk parket en houdt zich bezig met onder meer terrorismebestrijding. ,,Ze moesten de hele dag lezen over of voorlezen uit het werk van `martelaren', mensen die voor de Koerdische zaak hun leven hadden gegeven.''

De zaak kwam november 2004 aan het rollen. Toen arresteerde de politie op Schiphol vier verdachten die op het punt stonden naar Armenië af te reizen. De verdachten zouden lid zijn van de in Europa verboden Koerdische, marxistische PKK. Volgens het OM waren de verdachten naar alle waarschijnlijkheid van plan tegen Turkse troepen te gaan strijden. Ze hadden onder andere nachtzichtapparatuur bij zich. De verdachten werden aangehouden op grond van het bezit van valse reisdocumenten.

Een paar dagen later deed de politie een inval in Liempde en hield daar ruim twintig personen aan. Eerder had de recherche zicht op nog een tweede trainingskampje, maar dat was al opgeheven voor de inval van november. Van Tooren: ,,We weten niet hoe vaak dergelijke kampen in Nederland hebben bestaan.''

Volgens justitie doken al vier jaar geleden in de Duitse pers berichten op over trainingskampen van de PKK op Nederlandse campings. Altijd onder het mom van culturele activiteiten. ,,Maar we hebben geen informatie over terroristische acties waarbij Koerden waren betrokken die in Nederland zijn opgeleid'', zegt Van Tooren.

Tijdens de verhoren bleek dat een aantal cursisten niet wist dat de cursus waarop ze zich hadden ingeschreven, er uiteindelijk zo uit zou zien. Ze hadden verwacht dat ze een cursus `Koerdische identiteit' zouden krijgen, en niet dat de gewapende strijd tegen Turkije zou worden verheerlijkt, noch dat zij voor die strijd zouden worden gerekruteerd.

Volgens het onderzoeksteam tekenden zich door de opbouw van de cursus en de behandeling van de cursisten de contouren af van een politieke sekte in wording. Daarom werd de hulp van een gedragswetenschapper van de politie ingeschakeld. Deze constateerde dat hier duidelijk sprake was van systematische indoctrinatie.

Het OM besloot het kaf van het koren te scheiden en de zaken tegen de `onwetende' en misschien `onvrijwillige' cursisten te seponeren. Een proces dat werd doorkruist door beslissingen van de rechtbank en het gerechtshof die op aandringen van de advocaten een einde maakten aan de voorlopige hechtenis van bijna alle verdachten – niet alleen de nietsvermoedende cursisten, maar ook van de harde kern van de PKK-rekruteerders. ,,Misschien dat onze worsteling met het probleem wie al dan niet te vervolgen de rechtbank en het hof op het verkeerde been heeft gezet'', zegt Van Tooren. Bij de beslissing om verdachten uit voorlopige hechtenis te ontslaan hebben rechtbank en hof geen uitleg gegeven.

Na de beslissing van rechtbank en hof waaierden de verdachten uit naar Duitsland, Oostenrijk, Frankrijk en België. ,,Er zitten nog drie hoofdverdachten vast. Dat is minder dan we hadden gewild'', aldus Van Tooren. Van de 26 verdachten die in Liempde zijn aangehouden, worden er twee vervolgd. Ook het viertal dat op Schiphol is gearresteerd, wordt vervolgd. Deels zullen die vervolgingen door het ingrijpen van rechtbank en hof bij verstek worden gevoerd. Volgende week komt de zaak pro forma voor de rechtbank.

Na de aanhoudingen diende het landelijk parket een rechtshulpverzoek in bij Turkije. Daaruit zou blijken dat `Liempde' onderdeel uitmaakt van een internationaal netwerk van rekruterings- en trainingskampen. Voor Turkije is het een uitgemaakte zaak dat in Liempde een nieuwe lichting terroristen het licht zag.

,,De Turken begrijpen er niets van'' dat de verdachten zijn vrijgelaten, zegt van Tooren. ,,Heel Nederland raakt in rep en roer wanneer één persoon wordt vermoord. Maar wanneer tientallen vermeende terroristen worden vrijgelaten, kraait er geen haan naar. Terwijl in Turkije, zeggen ze zelf, al tienduizenden doden in de strijd tegen de PKK zijn gevallen.'' Wellicht dat de afwezigheid van een terroristische dreiging in eigen land rechtbank en hof het idee heeft gegeven dat de `cursisten' ongevaarlijk zijn, aldus Van Tooren.

Hij zegt ,,heel benieuwd'' te zijn hoe de zaak gaat aflopen. Hij hoopt dat mensen wat waakzamer zijn geworden. ,,Ik denk dat wanneer nu een culturele vereniging een zaaltje wil huren, er toch mensen zullen zijn die zeggen `nou nee, niet bij mij'.'' En hij hoopt dat ouders beter zullen opletten wanneer hun kinderen zeggen dat ze op cursus `Koerdische identiteit' gaan. ,,De jongste cursist was zeventien.''