Kritiek op Turkije na afgelasting `genocidecongres'

De afgelasting van een conferentie over de Turkse positie ten aanzien van de massamoord op Armeniërs in de Eerste Wereldoorlog is de regering in Ankara op scherpe kritiek komen te staan. Europese diplomaten in Turkije zeiden dat het hervormingsgezinde imago van de Turkse regering een zware klap heeft gekregen. Ook de Turkse media hebben kritisch gereageerd. ,,Een slag voor de democratie'', schreef de krant Milliyet.

De conferentie op de prestigieuze Bosphorus universiteit in Istanbul was bedoeld als platform voor Turkse academici die vraagtekens plaatsen bij het nationale Turkse standpunt. De officiële positie houdt in dat er in 1915 en daaropvolgende jaren, aan het einde van het Ottomaanse rijk, weliswaar honderdduizenden christelijke Armeense burgers zijn gedood bij een grootscheepse deportatie naar Syrië en Palestina, maar dat er geen sprake is van volkerenmoord. Steeds meer landen onderschrijven echter de Armeense positie, dat 1,5 miljoen mensen zijn gedood bij een genocide. De kwestie vormt ook een gevoelig punt in het toetredingsproces van Turkije tot de Europese Unie.

De Bosphorus universiteit stelde de conferentie deze week tot nader order uit nadat minister van Justitie Cemil Cicek dinsdag in het parlement had gezegd dat de bijeenkomst ,,een dolksteek in de rug van het Turkse volk'' was. ,,We moeten een eind maken aan dit verraad, het verspreiden van propaganda tegen Turkije door de mensen die ertoe behoren'', zei hij.

In een verklaring meldde de Bosphorus universiteit te hebben besloten de conferentie nu niet te laten doorgaan wegens het heersende klimaat. ,,We zijn bezorgd dat, als staatsuniversiteit, wetenschappelijke vrijheid wordt gecompromitteerd wegens vooroordelen over een conferentie die nog niet heeft plaatsgehad.''. Een historicus van de universiteit, Edhem Eldem, zei dat de organisatoren nog niet hadden beslist of de conferentie op een later tijdstip alsnog zou doorgaan. ,,De grootste verliezer is helaas Turkije'', zei hij.

Een Europese diplomaat in Ankara die anoniem wilde blijven, zei dat Ciceks opmerkingen ,,onaanvaardbaar'' zijn. . ,,We hopen dat de regering in actie komt om Ciceks opmerkingen te rectificeren'', zei hij. ,,Niets doen is ook een keuze, maar dat zal de Turkse perspectieven op toetreding tot de Europese Unie zeker niet ten goede komen.'' Een andere diplomaat zei dat Europa teleurgesteld is, maar hoopt dat de conferentie alsnog door zal gaan. De Duitse Groenen spraken van ,,een ernstige politieke fout''.