Dochter uit het duister

Over drie geheimen toonde François Mitterrand zich tegen het einde van zijn presidentschap openhartig. Twee daarvan, de kanker die hem verteerde en zijn carrière ten tijde van het fascistische Vichy-regime zorgden voor ophef, maar waren niet meer dan de laatste acte van het theaterstuk dat hij als president-koning regisseerde. Van een geheel andere orde, omdat het Mitterrand heel persoonlijk raakte, was de onthulling dat hij een buitenechtelijke dochter had, Mazarine. Zij sproot onverwachts voort uit een jarenlange relatie met museumconservatrice Anne Pingeot. Mitterrand had haar leren kennen tijdens zijn eerste presidentiële campagne, halverwege de jaren zestig, toen hij het opnam tegen De Gaulle.

Mazarine, geboren in december 1974, heeft nu haar herinneringen aan haar vader te boek gesteld. Bouche Cousue is inmiddels het vierde boek van deze filosofe en schrijfster, en tevens haar intiemste werk. De titel, `mond gesnoerd', verwijst naar het verborgen bestaan dat ze jarenlang leidde. Ze was zes toen haar vader president werd en twintig toen hij terugtrad. Daarmee is ze op wel heel bijzondere wijze de verpersoonlijking van de `génération Mitterrand'.

Volgens de officiële biograaf Jean Lacouture was Mitterrand stapelgek op zijn dochter. Dat die genegenheid wederzijds was, maakt dit boek meer dan duidelijk. Mazarine toont vooral de binnenkant van haar leven met Mitterrand; de buitenwereld is sporadisch aanwezig en blijkt vooral als een bedreiging te zijn ervaren. De onmacht die Mazarine voelde als derden haar vader, de president, kritiseerden en zij niets kon terugzeggen. De schizofrene situaties waarin ze verzeild raakte tijdens de presidentiële campagne van 1988. Overdag deelde ze op straat enthousiast en anoniem stickers en posters uit, maar 's avonds durfde ze niet naar de televisiedebatten van haar vader te kijken. Geprivilegieerde momenten waren schaars: een discrete omhelzing op de dag van de herverkiezing in 1988. Maar tegelijkertijd was er het besef dat die herverkiezing opnieuw zeven jaar leven in de schaduw betekende. De ambigue gevoelens die haar optreden in de omgeving van haar vader oproepen, een mengeling van trots en angst, zijn overtuigend neergezet.

Jarenlang hunkerde Mazarine naar een `normaal' leven, dat in dromen en wensen door de kinder- en puberjaren heen geïdealiseerde vormen aanneemt en waarvan ze uitgebreid verslag doet. Helaas ontstijgen deze dromerijen het niveau van `lief dagboek' nauwelijks. En dan, van de een op de andere dag in november 1994, is Mazarine haar integriteit kwijt als Paris Match een reportage over haar publiceert. Zoals ze zich jarenlang in het donker schuilhield, zo probeert ze zich nu te verstoppen voor transparantie en paparazzi. Vergeefs, zo blijkt. Met de dood in het vizier wilde Mitterrand dat zijn dochter zijn achternaam zou dragen. Maar Mazarine weifelde en weigerde, ze noemt dat haar `kleine wraak'. Tot op heden, bijna tien jaar na Mitterrands dood, wordt ze aangeklampt door onbekenden die haar toevertrouwen hoeveel steun ze ontlenen aan `de dochter van'. Tegen wil en dank heeft wijlen de president Mazarine met zijn `image publique' opgescheept.

Mazarine Pingeot: Bouche Cousue. Julliard, 234 blz. €18,–