Wat zakgeld voor onderweg

Morgen is het dan zo ver: de met veel tamtam aangekondigde beursintroductie van Tomtom. Pas vanavond wordt de definitieve prijs van het aandeel bepaald, maar nu al is duidelijk dat het hier gaat om de grootste beursgang in Nederland sinds die roemruchte van maart 2000.

De voorlopige waardering van de autonavigatiesystemenbouwer ligt tussen de 1,5 en 2 miljard euro. Een hoop geld, maar in perspectief: World Online had destijds een beurswaarde van ruim 12 miljard.

In investeringskringen heet een beursgang ook wel exit: de uitgang voor het geïnvesteerde kapitaal. Wat is de belangrijkste reden dat de Staat aandringt op een beursgang van Schiphol? Precies.

Menig bedrijf is er niet vies van om naar de beurs te gaan als exit in plaats van als startpunt om toekomstige groei te financieren. Maar daar wordt niet graag mee te koop gelopen.

Tomtom-topman Goddijn heeft in de voorbije weken niet echt geloofwaardig kunnen uitleggen waarom Tomtom nou naar het Damrak gaat. Zijn bedrijf staat er dermate gezond voor, vertelde hij, dat de op te halen miljoenen niet strikt noodzakelijk zijn om groei of innovatie te kunnen betalen. De maandelijkse kasstroom is daarvoor afdoende.

Blijkt ook uit de verdeling van de opbrengst: slechts een kwart gaat naar het bedrijf (130 miljoen euro, gerekend met een middenprijs van 16,25 euro). De overige 390 miljoen gaat naar de naar de vier oprichters. Veel geld ja, erkende Goddijn, en ,,hartstikke leuk''. Maar hij benadrukte dat de oprichters nauw verbonden blijven met het bedrijf, omdat zij ieder 20 procent in handen houden.

Veel wijst er echter op dat de Goddijn c.s. operationeel een steeds mindere rol zullen spelen. De arbeidscontracten met hen zijn niet ,,dicht te timmeren'', zei Goddijn. De vorig jaar benoemde chief operating officer Alexander Ribbink krijgt daarentegen een des te grotere rol, getuige zijn beloningsafspraken. Zijn basissalaris lag vorig jaar ruim 40 procent hoger dan de rest van het management, zijn bonus was groter dan die van zijn baas. En hij werd volgepropt met 3,5 miljoen opties, waarvan de belastingafdracht van drie miljoen door het bedrijf is betaald. Zijn optiepakket moet morgenmiddag zo'n vijftig miljoen waard zijn. Virtueel kassa, zal hij denken.

En hoe zullen de verkopende aandeelhouders op dat moment reageren? Zij vangen al snel rond de honderd miljoen p.p. Bij het legen van de laatste champagneglazen zal in hun hoofden hetzelfde klinken als uit het Tomtom GO-kastje wanneer de automobilist is aangekomen waar ie moet zijn. Bestemming bereikt.