Plastic kaartje tegen terreur

De Britse premier Tony Blair wil een identiteitskaart voor alle Britten. De bevolking steunt het plan, maar moet wel 150 euro betalen voor zo'n kaart.

De Britse regering heeft gisteren in het Lagerhuis opnieuw een omstreden wetsvoorstel ingediend voor de invoering van een nationaal identiteitsbewijs. Het is een van de meest ambitieuze projecten die premier Tony Blair in zijn derde regeringstermijn wil verwezenlijken.

De regering wil dat alle Britten in de toekomst een identiteitskaart met biometrische eigenschappen op zak hebben. Tegenstanders vrezen dat Groot-Brittannië zo een stap zet in de richting van een Big Brother-achtige samenleving, waarin een almachtige overheid elke beweging van haar onderdanen op de voet kan volgen.

De regering-Blair stelt evenwel dat invoering van de `id card' nodig is in de strijd tegen het terrorisme. Ook wordt de aanpak van illegale migranten ermee vergemakkelijkt. Bovendien is het volgens de regering een goed instrument tegen fraude met sociale uitkeringen of tegen misbruik van diensten van de nationale gezondheidsdienst.

Het is de bedoeling de kaart rond 2013 voor alle Britten van boven de zestien jaar verplicht te stellen, alhoewel de kaart eerder al – op vrijwillige basis – verkrijgbaar zal zijn. Buitenlanders die langer dan drie maanden in Groot-Brittannië willen blijven, zullen al vanaf 2007 te maken krijgen met visa met biometrische kenmerken. Ook EU-burgers zullen zich moeten laten registreren, al is hiervoor nog geen datum vastgesteld.

Het voorstel van gisteren, een licht aangepaste versie van een eerder ontwerp dat door het vorige parlement niet tijdig werd afgehandeld, stuit op veel bezwaren, zowel van praktische als principiële aard. De oppositiepartijen, de Conservatieven en de Liberaal-Democraten, zijn dan ook in meerderheid tegen de kaart. Ook binnen Blairs eigen Labour-partij bestaat er verzet.

Om te beginnen is de technologie waarmee het identiteitsbewijs wordt gemaakt nog niet waterdicht. Op het plastic kaartje, ter grootte van een creditcard, worden drie biometrische kenmerken vastgelegd: het gezicht frontaal gezien, een irisscan en een vingerafdruk. Uit gegevens van de regering blijkt echter dat bij proeven slechts 69 procent van de gezichten werd herkend. De irisscan is betrouwbaarder, in 4 procent van de gevallen mislukte de herkenning. Bij vingerafdrukken ging het in 19 procent van de gevallen niet goed.

Een ander nadeel zijn de enorme kosten. De regering raamt die op bijna zes miljard pond (negen miljard euro). Een kaart zal zo'n honderd pond (150 euro) per stuk kosten, te betalen door de burgers zelf.

Er kleven echter ook meer principiële bezwaren aan het project. De overheid krijgt meer inzage in de gegevens van alle burgers, zonder dat die daar expliciet mee hebben ingestemd. Een risico is ook, zo vrezen tegenstanders, dat de gegevens makkelijk in handen van criminelen kunnen vallen. Criminele bendes zijn volgens veiligheidsdeskundigen vermoedelijk nu al bezig de mogelijkheden af te tasten voor fraude met de kaart.

,,Nu deze interne paspoorten tegenhouden, zou het afdrijven naar een surveillance-samenleving tegenhouden'', stelt The Guardian vandaag in een commentaar. Toch erkent de krant met spijt dat de kaart er vermoedelijk wel komt, al was het maar omdat uit opiniepeilingen blijkt dat zo'n 80 procent van de Britse bevolking het idee van zo'n kaart tot dusverre steunt.