Lorre uit de gratie

De Stichting Papegaaienhulp in Haren zit vol en neemt geen afgedankte vogels meer op. Het wordt tijd voor een algeheel importverbod, zegt een woordvoerder.

Blauwgele ara Cees zat twee jaar geleden in een ruim van een Russisch vrachtschip als smokkelzending. Soortgenoot Cuba zat jaren in een restaurant in Den Bosch waar klanten hem geregeld aan zijn staart trokken. ,,Hij begon steeds vaker te schreeuwen, waarna hij in de kelder belandde'', vertelt Michel van der Plas van Stichting Papegaaienhulp in de Hortus Botanicus in Haren. ,,De serveerster belde ons een jaar geleden of we hem wilden komen halen.''

Cees en Cuba zitten nu in een grote kooi in de tropische kas van de botanische tuin, waar sinds acht jaar papegaaien van diverse rassen worden opgevangen. Het zijn er nu 130. Sommige komen via de douane. Vaker zijn ze van particulieren, die meestal van de vogels afwilden wegens het kabaal dat ze maken.

,,Een papegaai is een kuddedier en verveelt zich te pletter als hij alleen in een kooitje zit. Ze gaan krijsen als ze te weinig aandacht krijgen'', zegt Van der Plas. ,,De meeste papegaaien zijn niet geschikt als huisdier, maar dat vertellen ze je in de dierenwinkel niet.''

Gemiddeld heeft elke papegaai in de opvang minstens zeven eigenaren gehad. Zoals blauwgele ara Jacob (een vrouwtje). Haar laatste eigenaar werd zo wanhopig van het krijsende en vloekende dier, dat hij haar opsloot in een kippenhok. Daar vroor een deel van haar tenen af. ,,Ze is een aandachttrekker'', vertelt Van der Plas. ,,Ze slikt lucht in, waardoor het lijkt of ze een gezwel heeft.''

De stichting is aangesloten bij een Europees kweekprogramma van met uitsterven bedreigde dieren en geeft cursussen aan eigenaren. Inmiddels heeft Haren een opvangstop. In quarantaine staan nog zo'n twintig vogels, waaronder drie kaketoes, die op een flatje werden gehouden. ,,De eigenaar werd gek van het geschreeuw'', vertelt Van der Plas.

Nederland telt tussen de 300.000 en 1 miljoen papegaaien of papegaaiachtigen, aldus de Stichting Nederlandse Opvang Papegaaien in het Veldhovense kerkdorp Oerle. Daar worden dagelijks twee à drie dieren binnengebracht, vertelt initiatiefnemer Tonnie van Meegen (52). Op 80.000 vierkante meter zitten ongeveer 4.000 papegaaien en parkieten in honderden groepskooien en volières. De opvang, waar de dieren tot hun dood mogen blijven, is de grootste ter wereld. De toestroom van afgedankte papegaaien gaat onverminderd voort, constateert Van Meegen. ,,De meeste komen uit huiskamers, al zijn er ook bij van illegale zendingen die de douane onderschept.''

Ooit was Van Meegen handelaar, tot hij zich vijftien jaar geleden het lot van de dieren aantrok. ,,Ik kreeg steeds meer vragen van over verzorging, veren plukken en voeding.'' Menig vogel nam hij terug. ,,Door slechte huisvesting, slecht voer en vooral het ontbreken van een soortgenoot holt hun conditie achteruit.''

Door gebrek aan aandacht gaan de dieren irritant gedrag vertonen. ,,Een papegaai in een kooi kun je vergelijken met een mens die dertig jaar wordt opgesloten op het toilet. Daar word je dus simpel en agressief van.'' Veel dieren die binnenkomen hebben zich uit frustratie en stress kaalgevreten. ,,Soms naaien we de gaten dicht, soms moeten we besluiten de vogel te laten inslapen.''

Van der Plas van Stichting Papegaaienhulp pleit voor een algeheel importverbod op papegaaien. Jaarlijks worden alleen in ons land al 35.000 grijze roodstaarten legaal ingevoerd uit Afrika. ,,Terwijl de kwekers van in gevangenschap geboren dieren hun vogels al niet eens kwijt kunnen.''

Volgens woordvoerster Maaike Wermer van de Dierenbescherming is Nederland ,,het kloppend hart'' van de veelal illegale handel in exotische dieren. Duizenden dieren komen onder erbarmelijke omstandigheden het land binnen. En vaak gaat het mis, aldus Wermer, die verhalen vertelt over gestikte papegaaien in plastic flessen, platgedrukte landschildpadden en zendingen met honderden dode gifkikkers uit Zuid-Amerika. ,,Het wordt tijd dat er een zwarte lijst komt en dat de handel streng wordt aangepakt'', zegt ze. ,,De meeste exotische dieren zijn totaal ongeschikt als huisdier.''