Een blik op Europa vanuit het buitenland

Eind vorige week waren alle correspondenten van NRC Handelsblad even terug in Nederland. In een tv-debat, te zien via internet en digitale tv, bespraken zij het beeld in `hun' land van Europa. Hieronder enkele geredigeerde citaten.

Europa is futloos

Marc Chavannes, Verenigde Staten: Volgens Amerikanen bestaat Europa niet of heeft het niet meer de wil om te bestaan. De Europeanen planten zich niet voldoende voort, laat staan dat ze zich bewapenen of zich organiseren tegen terrorisme. Ze hebben geen telefoonnummer en ze hebben niet de intelligentie of het historisch besef om fatsoenlijk kennis te maken met hun nieuwe Europese buren. Europa verdient het niet dat er rekening mee gehouden wordt. Ook Democraten zeggen dit. Bijna alle Amerikanen die over buitenlandse verhoudingen nadenken, denken hetzelfde.

Het is juist een geweldige uitvinding...

Bernard Bouwman, Turkije: Vanuit Turkije gezien is de Europese Unie een van geweldigste uitvindingen van de 20ste eeuw. De Turken hebben keer op keer geprobeerd hun bestel te hervormen. Dat val niet mee. Als je bijvoorbeeld een nieuwe strafwet wilt hebben, vraag je je af: wat voor strafwet? Hoe maken wij dat de politie zich aan de regels houdt? Het prachtige van Europa is dat het er allemaal ligt, je hoeft niet meer na te denken, je hebt regels waaraan een beschaafd land zich te houden heeft. Dat is voor Turkije een geweldige stimulans geweest om het hele bestel te hervormen. Dat was nooit gelukt en gaat nu lukken, mede door de Europese Unie.

Een van de doelstellingen van de huidige Amerikaanse regering is democratie te brengen in het Midden-Oosten. Dat kun je op twee manieren doen: je kunt een land binnenvallen en zeggen: vanaf morgen zijn we hier een democratie. En je kunt proberen duurzaam een maatschappij te veranderen, zodat de democratie als het ware van onder af op komt borrelen. Dat is wat Europa doet met Turkije. Het is misschien minder sensationeel dan met tien divisies een standbeeld laten vallen of een stad binnentrekken, maar uiteindelijk is het veel duurzamer. Als Amerika echt vrede en vooruitgang wil in het Midden-Oosten, zou het met wat meer sympathie naar Europa moeten kijken.

... die perspectief biedt

Steven Adolf, Spanje: Een van de opmerkelijkste dingen is het ontbreken in Spanje en Portugal van de eurosclerose zoals je die in Nederland kent. Het zijn landen die vanuit een dictatoriale situatie ineens via die toenmalige Europese Economische Gemeenschap een totaal nieuw perspectief kregen, en daarin nu ook verankerd zijn.

China heeft er geen respect voor...

Garry van Pinxteren, China: China heeft heel weinig respect voor Europa. Al die verschillende landen zijn erg goed tegen elkaar uit te spelen. Vooral Frankrijk is erg goed uit te spelen tegen Duitsland en Groot-Brittannië. China heeft eigenlijk alleen maar respect voor Amerika. Ze begrijpen de harde taal van Amerika, ze begrijpen de softe taal van Europa niet en ze vinden dat misschien stiekem ook wel een beetje belachelijk.

We hebben onlangs minister Bot op bezoek gehad; die had het allemaal over fair play, eerlijk delen. Dat was in Chinese ogen naïef en zacht. China is heel erg het land van de Realpolitik. Daarom begrijpen ze Amerika. Ze zeggen, je moet een leger hebben, macht, economische macht ook, daar gaat het over. Degene die het sterkste is, wint. Europa met zijn softe gedoe is voor ons heel handig, we kunnen ze precies krijgen waar we willen, maar erg veel respect hebben we niet voor zo'n Europa. Het nationale belang gaat boven alles. De Chinese burgers moeten rijker worden, beter eten, en wat er verder in de wereld gebeurt, interesseert China niets.

... maar dat dwingt Europa juist tot eenheid

Coen van Zwol, Rusland: Je kunt Europa geen grotere dienst bewijzen door het vooral te blijven doen: proberen landen tegen elkaar uit te spelen. Voor alle Europese landen is dit enorm irritant. Poetin doet het voortdurend. Als Nederland Europees voorzitter is, is er ineens een probleem met de snijbloemen. Speel ze maar lekker veel tegen elkaar uit, en je krijgt vanzelf een verenigd Europa.

De Fransen hebben dubbel heimwee

Pieter Kottman, Frankrijk: De globalisering kweekt veel angst, met name in Frankrijk, waar de staat de leidende rol speelt en de vragende burger hulpeloos naar boven kijkt voor bescherming. Dat kan niet meer, die bescherming kan niet meer geboden worden. Tegelijkertijd hebben we nu te maken met een uitgebreid Europa, waardoor Frankrijk zijn aloude centrale positie verliest. Dus de Fransen hebben dubbel heimwee.

Latino's dromen van het paradijs ...

Marcel Haenen, Latijns Amerika: In Latijns Amerika vinden ze de VS wat al te dynamisch, ze kijken liever naar Europa. Elk cynisme dat Europa heeft over het eigen welbevinden, wordt door de latino's weggewuifd. Ze vinden Europa nog steeds het aangenaamste werelddeel om zich te vestigen. Wat ze het meest aanspreekt, zijn het sociale stelsel en ook de politieke integratie die Europa heeft verwezenlijkt in een continent waar ze bijna allemaal Spaans spreken, is het niet gelukt om ook maar enige toenadering te bewerkstelligen, Europa heeft dat voor elkaar gekregen. Dat oogst veel waardering.

...maar Afrika haat de betutteling

Koert Lindijer, Afrika: Toen de euro werd geïntroduceerd, bestond heel duidelijk de vrees voor de burcht Europa. Als je aan de slurf op Schiphol heb gestaan en ziet hoe de mensen met het foute kleurtje eruit worden gehaald, begrijp je hoe vernederend het is om uit Afrika naar Europa te komen. Europa staat niet open voor Afrika, maar Afrika staat wel wagenwijd open voor Europa. Er is veel betutteling: jullie moeten dit economisch beleid voeren, wij vinden dat dit democratie is, dat je dat concept moet volgen. De Afrikanen gaan liever naar traditionele immigratielanden als Amerika. Mensen vinden Europa niet aardig, niet leuk.

Het digitale tv-kanaal Holland Doc zendt het debat uit op zaterdag en zondag om 13.00 en 22.00 uur, en op maandag en dinsdag om 22.00 uur. Wie Holland Doc niet kan ontvangen, kan het debat bekijken door via www.nrc.nl/opinie door te klikken naar de website van VPRO's Holland Doc.