Dudek dé held bij het wonder van Istanbul

Een tactisch steekspel met een kleine uitslag, luidde een veelgehoorde voorspelling. De finale van de Champions League beloofde weinig spektakel, met twee uitgekiende trainers die twee specifieke counterploegen op de been brachten. Het liep anders. Op de 50ste verjaardag van de Europa Cup 1 trakteerden AC Milan en FC Liverpool de jubilerende UEFA op een videoband die leek opgenomen in de jaren vijftig en zestig, toen het voetbal nog onvoorspelbaar en spectaculair was. Een 3-0 achterstand werd in die tijd wel vaker werd omgebogen tot een 3-3 eindstand. Alleen de strafschoppenserie bestond nog niet.

Liverpool benutte de meeste penalty's en behaalde voor het eerst sinds 1984 de belangrijkste voetbalbeker voor Europese clubteams. Toen stopte de Zuid-Afrikaanse grabbelaar Bruce Grobbelaar de beslissende strafschop tegen AS Roma, nu was zijn Poolse opvolger Jurek Dudek de held van de avond. De oud-doelman van Feyenoord keerde twee penalty's van AC Milan en keek de bal een keertje naast. Dat Dudek een keer te vroeg bewoog (net als Grobbelaar 21 jaar geleden) en daarbij van de doellijn afweek, was de Spaanse arbiter Mejuto González ontgaan. Hij negeerde de spelregels, die alleen toestaan dat een keeper op de lijn beweegt voor de bal is getrapt, en gunde Liverpool de `beker met de grote oren'.

Dudek omzeilde na afloop als enige de Turkse veiligheidstroepen en rende over de sintelbaan naar de tribunes. Daar ontving hij een Poolse vlag, die hij kuste en om zijn schouders hing. De 32-jarige mijnwerkersleerling uit Silezië werd in Istanbul ter stond heilig verklaard. De Poolse paus Johannes Paulus II had zijn landgenoot al gezegend. De vrome katholiek Dudek kan niet meer stuk in het protestantse Liverpool. Vergeten zijn de vele missers in de afgelopen seizoenen. Hij krijgt een standbeeld op Anfield Road.

Dudek verklaarde dat ploeggenoot Carraghar hem voor de strafschoppenserie herinnerde aan het vermakelijke theater van Grobbelaar in 1984. De Liverpoolspeler adviseerde Dudek hetzelfde te doen. Dat deed de Pool op zijn eigen manier: door op te springen en zwaaiende armen. Dudek: ,,Het ging allemaal zo snel. Ik weet wel dat dit de beste acties van mijn loopbaan waren.'' Hij noemde de zege op Milan ,,onvergetelijk'' en vond het ,,niet normaal dat wij deze finale nog hebben kunnen winnen.'' Om voor zijn Nederlandse toehoorders speciaal af te sluiten: ,,En de groetjes aan iedereen bij Feyenoord.''

Ondertussen was stadion Atatürk uit zijn dak gegaan. Ruim dertigduizend Engelsen zongen hun kelen schor en brachten het befaamde clublied You'll never walk alone ten gehore. Tot diep in de nacht waren ze in het centrum van de Turkse stad hoorbaar.

John Lennon Airport zal vandaag zwart staan van de voetbalfans, die zo lang hebben moeten wachten op een terugkeer aan de Europese voetbaltop. Twintig jaar na het Heizeldrama zijn de oude wonden geheeld en kijken de Liverpudlians weer vooruit. De nabestaanden van de Hillsboroughramp hebben wellicht een extra traantje gelaten, voor de televisie of in het stadion. De 96 doden van 1989 zullen vandaag of morgen worden herdacht tijdens de huldiging, zoveel is zeker. Vreugde en verdriet gaan altijd samen in dé voetbalstad Liverpool. En als de Engelsen op het veld reden tot juichen hebben, huilen ze meestal van geluk én dronkenschap.

Liverpool verdiende de vijfde zege in het Europa Cup 1-toernooi ten volle, want de inhaalrace van de tweede helft was zelden vertoond op het hoogste voetbalpodium. Binnen zes minuten maakten The Reds een 3-0 achterstand ongedaan. De tegentreffers van Gerrard, Vladimir Smicer en Xabi Alonso kwamen voor de neutrale toeschouwers onverwachts, maar de Spaanse trainer Rafael Benítez zei na afloop dat hij niet heeft gewanhoopt in de rust. Deze schaker onder de voetbalcoaches, vorig jaar met Valencia ook al winnaar van de UEFA Cup, gooide in de tweede helft alles op de aanval. De invalbeurt van middenvelder Dietmar Hamann bleek een gouden greep. Of had het Duitse loopwonder meteen moeten spelen?

Liverpool werd aanvankelijk juist in de middenlinie weggespeeld door Milan. De 36-jarige Paoli Maldini had de rossoneri al na 55 seconden op voorsprong gezet. De Argentijnse huurling Hérnan Crespo (eigendom van Chelsea) leek de eenzijdige finale nog voor de pauze te beslissen. Zo groot was het krachtsverschil. Milan was op weg naar de grootste overwinning ooit, maar de 7-3 zege van Real Madrid op Eintracht Frankfurt (1960) blijft nog even in de boeken staan. Zoals de 4-0 zeges van Milan op Steaua Boekarest (1989) en Barcelona (1994) ook niet konden worden geëvenaard. Met dank aan `Het wonder van Istanbul'.

Na de korte en hevige opleving bleef Liverpool in het resterende speeluur met pijn (kramp) en moeite (gemiste kansen voor Jaap Stam en Andrei Sjevtsjenko) op de been. Milan had zich snel hersteld en creëerde ook in de verlenging een groot veldoverwicht. Liverpool hing in de touwen, maar door het geloof in eigen kunnen en de steun van de eigen aanhang bleef de aangeslagen bokser op de been. Ook dankzij Dudek, die nog voor de strafschoppenserie enkele knappe reddingen verrichtte.

Gerrard erkende na afloop dat zijn ploeg had gegokt op penalty's. ,,We hebben een berg moeten beklimmen en waren bijna uitgeteld.'' De verliezende en gewisselde Clarence Seedorf kon maar niet begrijpen waarom Milan de zege had laten glippen. ,,Daar heb ik meer tijd voor nodig'', sprak de man die als eerste Nederlander voor de vierde keer de Europa Cup 1 had kunnen winnen. ,,Maar daar ben ik nu helemaal niet mee bezig.''

Resteert de vraag of de titelhouder volgend seizoen de beker mag verdedigen. Liverpool werd dit seizoen vijfde in de Premier League en plaatste zich niet voor de Champions League. Half juni vergadert de UEFA over een mogelijke regelwijziging. Ingewijden bij de Europese voetbalbond geven Liverpool geen kans op dispensatie. De winnende coach Benítez: ,,Wij horen er weer bij te zijn, al was het maar voor onze geweldige supporters.''

AC Milan

3

Liverpool

3

Ruststand 3-0. 1. Maldini 1-0, 39. Crespo 2-0, 43. Crespo 3-0, 53. Gerrard 3-1, 56. Smicer 3-2, 60. Alonso 3-3 (strafschop). Liverpool wint na strafschoppen (3-2). Schds: Gonzalez (Spa). Tsch: 68.000. Gele kaart: Carragher, Baros (Liverpool