Verslaafd maar niet vergeten

Op de Amsterdamse begraafplaats Sint Barbara is vorige maand een grafmonument voor drugsgebruikers onthuld. Daarop staan 97 namen, waaronder die van Eddy `de Kapper' Postma.

Het was in het najaar van 1999 dat ik Eddy de Kapper voor het laatst tegenkwam, op de hoek van de Leidsestraat en de Korte Leidsedwarsstraat in Amsterdam om precies te zijn. Hij zag er patent uit en hij vertelde trots dat hij net zijn Fender uit de lommerd had gehaald en dat hij een nieuwe bassist en een nieuwe drummer had gevonden om zijn band Fast Eddy and the Heart Attacks te laten herrijzen.

Hij gebruikte alleen nog wit en bruin, met methadon wilde hij niks meer te maken hebben: ,,Ben je met een paar maten op stap, beginnen ze ineens te zeuren dat ze naar de methadonbus moeten. Alsof mama roept dat ze thuis moeten komen.'' Met een onnavolgbaar verhaal over het gebroken kunstgebit van zijn meisje kletste hij een tientje uit mijn zak.

En nu ontdek ik dat hij dood is, al bijna twee jaar. Zijn naam staat op een van de twaalf glazen panelen van het junkiemonument van de Amsterdamse begraafplaats Sint Barbara, dat vorige maand is onthuld. Het is een lange lijst met doden, 97 namen staan in het glas gegraveerd. Onwillekeurig doet het denken aan een oorlogsmonument of een gedenkteken voor een ramp, maar dit is een work in progress: er komen steeds nieuwe namen bij, gemiddeld zeven per jaar.

`Verbonden met de gemeenschap van de Petrus en Paulus Crypte', staat midden op het monument. Over drugs wordt met geen woord gerept, maar insiders weten dat in de crypte op de Wallen het Drugspastoraat Amsterdam bijeenkomt. ,,Alle overledenen hadden een lijntje met het drugspastoraat'', vertelt pastor Elly Versteeg.

De meesten zijn hier `van de Sociale Dienst' begraven, dus zonder steen. Bovendien worden die graven na tien jaar geruimd. Om de overledenen blijvend te gedenken worden hun overblijfselen daarna hier herbegraven. Voorlopig is er voldoende plaats om `nieuwe doden' hier direct een graf te geven, één van de vrijwilligers van het drugspastoraat heeft al aangegeven hier te zijner tijd te willen liggen.

Links op het monument staat Maria Magdalena, de gevallen vrouw uit de Bijbel, rechts Petrus. Versteeg: ,,Waarom Petrus? Hij was een gevallen man: hij verried Jezus. Door zijn enthousiasme liet hij zich makkelijk meeslepen, maar hij toonde ook berouw. En hij draagt de sleutel tot de hemel.''

Het is een sobere lijst: naam, geboortedatum, sterfdatum. Heel soms een bijnaam, als Zwarte Peter, maar meestal de voornaam en achternaam, Eddy de Kapper heette in werkelijkheid Eddy Postma, zijn vader was kapper op de Willemsparkweg, zelf knipte Eddy mensen om een centje bij te verdienen.

De meeste doden zijn geboren in de jaren vijftig en zestig. Uit mijn geboortejaar zijn het er al negen, onder hen Amsterdams bekendste dode druggebruikster, Anja Joos, die anderhalf jaar geleden werd doodgeschopt door het winkelpersoneel van de Dirk van den Broek in De Pijp. Maar ook de drummer die Eddy op het oog had, staat in het glas gegraveerd: Willy Judong overleed op 5 januari 2000. Dat was dus niet lang nadat ik Eddy voor het laatst ontmoette.

Navraag leert dat Eddy is overleden aan een hartaanval, waarschijnlijk een gevolg van de combinatie van zijn astmatische aanleg en het roken van base-coke. Ook hoor ik dat hij even verderop nog een eigen graf heeft, met op de grafsteen een afbeelding van zijn geliefde Fender. De benodigde zeshonderd euro werden spontaan opgehoest, toen een van zijn vrienden op de begrafenis met de pet rondging.