Pas op: geen lagere winst!

Raar woord eigenlijk, winstwaarschuwing. Een typische contradictio in terminis. Immers, winst is doorgaans positief en een waarschuwing kondigt in het algemeen toch vooral iets naars aan.

Voor taalpuristen die dit soort paradoxale woorden liever niet lezen is er hoop: het woord winstwaarschuwing verdwijnt langzaam maar zeker uit de financiële pagina's. Dat blijkt althans uit een onderzoek dat Ernst & Young gisteren presenteerde. Sinds eind 2000, toen de eindsprint van de nieuwe economie-ratrace werd ingezet, houdt het advies- en accountantsbureau nauwgezet bij welk beursgenoteerd bedrijf met een alarmbericht komt over de te verwachten omzet- en/of winstcijfers.

In het eerste kwartaal van dit jaar is het aantal winstwaarschuwingen gehalveerd ten opzichte van dezelfde periode vorig jaar (voor de meeschrijvers: dat waren softwareproducent Blue Fox, spuitbusfabrikant Airspray en transporteur Frans Maas). Bij lage aantallen is halvering (of verdubbeling) snel bereikt, maar over een langere periode afgezet is de daling van de financiële onheilstijdingen manifest. In het laatste kwartaal van 2001 gaven liefst 41 Nederlandse bedrijven een winstwaarschuwing, sindsdien gemiddeld tien per kwartaal. Dan zou je, anno 2005, zeggen: hoera, de beurs trekt aan; het gaat goed met de economie.

Maar de telling van Ernst & Young geeft een vertekend beeld. Want dezelfde onderzoekers verzamelden, vanaf vorig jaar, ook het aantal gewone financiële prognoses van beursgenoteerde bedrijven. Dat stijgt lichtjes. In de maanden januari, februari, maart deden 54 beursfondsen (van de 146) een voorspelling over het verloop van de rest van het jaar. In het eerste kwartaal vorig jaar waren dat er 51 (van de 161). Het gros van deze prognoses (94 procent) is positief van aard: alleen een te verwachten groei van omzet en/of winst wordt gemeld. Wanneer de verwachting voor de prestaties gelijk is of dalend, brengen beursbedrijven dat niet of nauwelijks meer naar buiten.

Opvallend is daarbij dat van alle 22 bedrijven die vorig jaar een winstwaarschuwing gaven, slechts acht in het lopende jaar met een prognose doorkwamen. Door schade en schande wijs geworden, suggereren de onderzoekers. Het lijkt er in elk geval op dat men voorzichtiger is geworden, zeker als er kort geleden nog een waarschuwing is geweest. Alleen bedrijven die zeker zijn van goede vooruitzichten doen voorspellingen.

Dat zou je, door het om te draaien, ook negatiever kunnen opvatten: bedrijven die géén prognose geven, verwachten geen mooi weer.