Gelukskillers

Het Duitse tijdschrift Stern wijdt liefst zes afleveringen aan de ontevredenheid van de hedendaagse mens.

,,Ja, ik heb een diepe afkeer van kranten'', schreef Gustave Flaubert op 26 augustus 1846 aan zijn geliefde-op-afstand Louise Colet. ,,Dat wil zeggen'', vervolgde hij, ,,van wat kortstondig is, van wat voorbijgaat, van wat vandaag belangrijk is en het morgen niet meer zal zijn.''

Het lijkt een trend, tijdschriften die de actualiteit meer de rug toekeren en het zoeken in tijdloze onderwerpen. Dat zo consequent doen als Flaubert – die zich liever bezighield met conflicten in de oudheid en het menselijk welzijn in het algemeen en het zijne in het bijzonder – zou vandaag weinig lezers opleveren. Bovendien is het nu wat moeilijker je aan de dominantie van het nieuws te onttrekken dan anderhalve eeuw geleden. Toch zag het Duitse tijdschrift Stern er geen been in maar liefst zes afleveringen te wijden aan de ontevredenheid van de hedendaagse mens. Uitgangspunt is dat ,,we onszelf in de weg staan'' in een almaar hectischer en verstikkender samenleving. Die constatering is zo'n beetje even oud als de mensheid zelf. In de slotaflevering biedt het tijdschrift echter wenken om `Im Frieden mit sich und der Welt' te zijn.

Hoewel zijn naam nergens wordt genoemd, is Stern met dit verhaal schatplichtig aan Alain de Botton, die de filosofie van het welbehagen salonfähig maakte. Ook hier veel aanbevelingen – met dank aan Epicurus – te genieten van de dagelijkse geluksmomenten en niet voortdurend eer, roem of rijkdom na te streven. Het artikel leunt voorts sterk op onze eigen Rotterdamse `geluksprofessor' Ruut Veenhoven, die voor deze gelegenheid de Duitser langs zijn meetlat legde. Het Duitse volk behoort tot de gelukkigste 25 ter wereld, concludeert hij. Een meevaller volgens Stern, dat het Duitse volk de reputatie `Weltmeister im Jammern' toedicht.

Aan de hand van een aantal ervaringsdeskundigen leert Stern ons dat tevredenheid niets met levensomstandigheden en alles met de persoonlijke instelling en levenshouding te maken heeft. Dat betekent: niet proberen het leven te beheersen, maar de teugels kunnen laten vieren. Om met de `persoonlijkheidstrainer' Ralph Goldschmidt te spreken: ,,Extreme eerzucht maakt misschien succesvol, maar is een gelukskiller.''

Professor Spitzer, psychiater te Ulm, raadt aan een `tevredenheidsdagboek' bij te houden, waarin de eerste zonnestraal op het behang, een wandeling door het park en de bloemenpracht worden genoteerd. Mensen moeten volgens hem dankbaar zijn voor het leven en weer als kinderen leren lachen. En niet in herinneringen, verwachtingen, ambities of toekomstplannen gevangen zitten. Makkelijker gezegd dan gedaan, erkent Stern, maar het is voor het menselijk welzijn van groot belang. Want mensen met sombere gedachten, weet het blad, leven korter dan de blijmoedigen. Dirk Münster, een in stervensbegeleiding gespecialiseerde verpleger, voegt daaraan toe: ,,Wie met spijt op zijn leven terugblikt, sterft een onrustige dood. Die mensen hebben vaak te laat begrepen dat status, inkomen en bezit niet zonder meer naar tevredenheid leiden.''

Münster beveelt zijn patienten deze week waarschijnlijk lectuur met een actueler thema aan.

Stern, verschijnt wekelijks, €2,90