Forio

De kunstenaars gaan de toeristen vooruit. Zij bezingen de plekken van hun voorkeur die daardoor een mythische glans krijgen. Vijftig jaar later zijn de kunstenaars allang vertrokken en die plekken veranderd in toeristenfuiken.

De eilanden Capri en Ischia en het schiereiland Sorrento bij Napels zijn zulke fuiken. Prachtige stukken natuur, nog altijd, maar vergeven van de toeristen, ook in het voorseizoen.

In de stad Sorrento liep ik langs het aan zee gelegen chique hotel Tramontano, waar Henrik Ibsen zijn befaamde toneelstuk Peer Gynt voltooide. Ook Byron, Keats, Goethe, Wagner en Nietzsche verbleven in Sorrento. Nu roept er een ober naar de toeristen die langs zijn terras schuifelen: ,,Are you ready for a snack?''

Ik bracht een dag door op Ischia, het grootste van de eilanden onder Napels. Daar ontstond kort na de Tweede Wereldoorlog een kunstenaarskolonie met schrijvers als Truman Capote en W.H. Auden. Capote schreef er zijn mislukte, nooit gepubliceerde roman Summer Crossing. Hij woonde in 1949 vier maanden in Forio, een plaatsje aan de westkust. ,,This strange, rather fantastic island off the coast from Naples'', schreef hij in een van zijn brieven.

Er ging toen nog maar driemaal per week een boot naar Napels – nu elk uur – en als arme, jonge schrijver kon je van twee dollar per dag leven. In Forio huurde Capote met zijn vriend kamers in Pensione di Lustro. Het bleek tot mijn verbazing nog steeds te bestaan: een bescheiden, zalmkleurig pand aan de Via Filippo di Lustro nr 5, een straatje bij de haven dat omhoog gaat naar het centrum.

Capote was verrukt over het havenplaatsje. Hij ontving er vrienden als de toneelschrijver Tennessee Williams. ,,We hebben aan de haven een hele verdieping gehuurd en we kijken uit over zee, de zon is hard als een diamant en overal hangt de prettige Southern-geur van klimplanten en citroenbladeren.''

In die kleine gemeenschap konden de kunstenaars elkaar naar hartelust beloeren en beroddelen. Capote: ,,Auden is kwaad omdat hier ook nog andere mensen zijn dan hijzelf – hij schijnt te voelen dat de plek van hem is (...) die vervelende, ouwe taart.'' Op het dak van zijn pension gaf Capote een feest voor vijftig mensen. ,,Iedereen had plezier, iedereen, behalve Wystan, die niet wilde dansen en praten, en alleen in een hoekje zo somber mogelijk zat te kijken. Dat is mijn beeld van Auden: alleen in een hoekje, somber kijkend.''

De wereld van Forio moet nog intiem en overzichtelijk zijn geweest. De kunstenaars gingen na de siësta een glaasje (meestal meer) drinken in Maria's Café op de belendende Piazza, waarover Capote in een artikel schreef dat de wijn er zwaar verdund werd. Maria kreeg het te lezen en het dorp ontplofte.

Het waren nog de dagen waarop je aan het strand de weduwe Mussolini met haar drie kinderen kon zien lopen.

Allemaal voorbij.

De zon is er nog steeds hard als een diamant, maar de geur van klimplanten is verdrongen door uitlaatgassen. Forio is zo ongeveer gekoloniseerd door Duitse toeristen. ,,Bin ein bißchen in Eile'', roepen ze in de supermarkt naar elkaar. In de tentjes langs het strand kun je Knoblauchbrot mit Tomaten eten.