Econoom van ongebaande paden

Onder Nederlandse economen is met instemming gereageerd op de vorige week bekend geworden benoeming van Marcel Canoy (41) tot economisch adviseur in de eigen denktank van voorzitter José Manuel Barroso van de Europese Commissie. Canoy werkt momenteel bij het Centraal Planbureau (CPB) in Den Haag.

,,Een groot verlies voor het CPB, een aanwinst voor de EU'', mailt vanuit Italië hoogleraar economie Rick van der Ploeg. ,,Ik ben trots op deze move – voor hem en voor Nederland'', zegt Jeannette Capel, senior econoom van De Nederlandsche Bank. Capel is echter, sinds de twee elkaar in hun studietijd leerden kennen, geen onafhankelijke bron meer inzake Canoy. Ze zijn samen en ouders van twee kinderen.

Op wat meer afstand tonen ook de Tilburgse hoogleraren economie Eric van Damme en Lans Bovenberg zich content met de Brusselse benoeming van Canoy. ,,Hij is goed voorbereid op zijn taak als adviseur'', zegt Van Damme. ,,Hij opereert vrij breed op het snijvlak van wetenschap en beleid.'' Die twee zaken weet hij ,,goed te combineren'', beaamt Bovenberg, die als onderdirecteur in 1996 de micro-econoom Canoy aannam bij het CPB.

Marcel Canoy studeerde econometrie aan de Universiteit van Amsterdam en promoveerde in 1993 op het onderwerp `industriële organisatie'. Een micro-econoom houdt zich bezig met bedrijven en gezinnen, vraag en aanbod, markten. Daarmee was Canoy destijds een vreemde eend in de bijt bij het CPB. Het Planbureau, dat economische analyses maakt voor de regering, was toen Canoy er in dienst kwam een organisatie die zich vooral richtte op macro-economische modellen, vertelt Bovenberg. ,,In die tijd kwam de omslag bij het CPB naar meer micro-economie. Marcel heeft het CPB wat dat betreft op de kaart gezet, bijvoorbeeld met analyses over de gezondheidszorg en de elektriciteitssector.''

Canoy viel ook anderszins op binnen het CPB, waar hij volgens Bovenberg ,,als een komeet omhooggeschoten is'' van wetenschappelijk medewerker tot sectorhoofd marktordening. Al snel liet Canoy blijken dat het maken van analyses voor hem niet volstond. Met ingezonden stukken in dagbladen wilde hij beleidsmakers ook beïnvloeden – een tot dan toe ongebruikelijke uitingsvorm voor het wat ambtelijke CPB.

Opererend op het kruispunt van wetenschap en beleid toont Canoy zich in de zienswijze van econoom Eric van Damme ,,niet bescheiden''. Canoy heeft, aldus de Tilburgse hoogleraar, ,,snel z'n mening klaar, niet altijd helemaal gebaseerd op dingen die we echt weten. Maar hij heeft wel een goeie intuïtie en heeft het vaak bij het rechte eind.''

Ook in de karakterschets die Lans Bovenberg desgevraagd maakt van zijn voormalige collega komt Canoy beslist niet als een grijze muis naar voren. ,,Een origineel denker, die niet de gebaande paden kiest en ook niet bang is om controversieel te zijn.'' Bovenberg prijst ook Canoys kwaliteiten als manager. ,,Hij heeft veel goede micro-economen naar het CPB weten te halen, onder wie ook voor het eerst economen uit het buitenland''.

Maar Canoy is volgens Bovenberg ,,geen voorzichtige jongen''. Integendeel, hij kan ,,vrij brutaal zijn en neemt geen blad voor de mond''. Dat laatste, waarschuwt Bovenberg met het oog op de Brusselse functie, ,,kan als vervelend worden ervaren''. Vooral ,,in het gezelschap van buitenlanders, die Nederlanders toch al vaak als bot ervaren; hij moet wel letten op het belang van de diplomatie.'' Van Damme voegt daaraan toe: ,,Marcel heeft weinig geduld voor juridisch materiaal over bijvoorbeeld mededingingszaken. Zoiets als de Microsoft-zaak duurt hem veel te lang.''

Gewapend met deze adviezen kan Canoy zich vanaf volgende maand bij het zogeheten Bureau of European Policy Advisors gaan buigen over onder meer de `Lissabon Agenda' – de ambitie van de Europese Unie om in 2010 de meest concurrerende economie ter wereld te zijn. ,,We hebben er de tijd om over overmorgen na te denken'', kenschetst Canoy zijn nieuwe werkomgeving. Maar wel vier dagen per week, want Canoy is voorlopig niet van plan zijn wekelijkse zorgdag voor de kinderen op te geven. Ook aan het ,,spoor door het huis'' dat Marcel, Tessa (8) en Joris (4) op zo'n dag volgens Jeannette Capel achterlaten, zal voorlopig dan ook geen einde komen.