Curieuze film over `the dog'

,,Deze documentaire is niet van jou, deze documentaire is van mij.'' Een jaar lang heeft filmmaker Walter Stokman telefonisch contact met John Wojtowicz, als mislukte bankrover vereeuwigd door Al Pacino in de speelfilm Dog Day Afternoon uit 1975. En dit is zo ver als hij komt. Als Stokman niet meer geld wil betalen dan de 10.000 dollar die hij aanbiedt, dan steekt hij het geld maar in zijn reet, dan loopt hij maar terug naar Amsterdam, dan zal hij de rest van zijn leven moeten oppassen waar hij loopt – want zo praat John. Áls hij al praat, want het is een hele toer om de man aan de telefoon te krijgen die op een snikhete augustusdag in 1972 een filiaal van de Chase Manhattan Bank gijzelde. Hij moet steeds beginnen met het wachtwoord: Dog. ,,Is the dog in?''

Zijn doorzettingsvermogen heeft hem een wonderlijke en kleurige documentaire opgeleverd. Of hij zijn doel heeft bereikt, het nogal parmantig geformuleerde ,,ik wilde het verhaal teruggeven aan de mensen van wie het is'', dat is maar zeer de vraag. Gaandeweg komt hij erachter dat een verhaal telkens nieuwe kronkels krijgt als je nieuwe mensen spreekt. Dat is ook een van de redenen dat John Wojtowicz maar zeer terloops in Based on a True Story te zien is. Stokman verliest het vertrouwen in Johns bravoure en vraagt hem ten slotte: waarom zou ik jou betalen voor een verhaal dat ik van anderen gratis kan horen?

In de tussentijd zijn wij als kijkers vergast op het verhaal van de excentrieke John die een bank beroofde om een geslachtsoperatie voor zijn geliefde Liz te kunnen financieren. Stokman heeft, behalve de telefoonopnamen (soms met foto's van hemzelf en John) met de Dog zelf, gesprekken met de voormalige gijzelaars, Johns ex-vrouw Carmen, scenarioschrijver Frank Pearson en betrokken agenten, hij toont archiefbeelden, setopnamen van Dog Day Afternoon en uitzendingen van talkshows waarin John, beroemd immers, vanuit de gevangenis optrad.

Het vreemde is dat je na afloop van de film eigenlijk niet zo veel dichter bij het `echte verhaal' bent gekomen dan wanneer je naar Dog Day Afternoon kijkt, laat staan dat het nu eindelijk kan worden teruggegeven aan de mensen van wie het is. Dat is een compliment voor de film van Sidney Lumet. Het is vast ook een beetje een teleurstellende conclusie voor een documentairemaker: de waarheid is niet altijd mooier dan fictie.

Dokwerk: Based on a true story, VPRO, Ned.3, 20.25-21.40u.