Weg uit de Rotterdamse slangenkuil

Het tweede huwelijk tussen Feyenoord en Gullit was minder geslaagd dan de eerste verbintenis in de jaren tachtig. De trainer Gullit is minder dan de speler Gullit. Maar Feyenoord is ook schuldig.

Met de borst vooruit verliet Ruud Gullit gisteren de Rotterdamse Kuip, precies zoals hij bijna twintig jaar geleden met opgeheven hoofd van Feyenoord naar PSV vertrok. Toen werd hij een wereldberoemde voetballer, een winnaarstype dat alles en iedereen naar zijn hand kon zetten. Nu is hij een vrij anonieme trainer zonder grote erelijst. De fiere houding in het stadion van Feyenoord was dit keer uiterlijke schijn; Gullit zal zich in dubbel opzicht belazerd hebben gevoeld.

Voor de derde keer in zijn trainersloopbaan werd hij gistermiddag min of meer op straat gezet, hoewel hij na een onderhoud met technisch-directeur Mark Wotte gistermorgen zijn conclusies getrokken had en liever sprak over een zelf gekozen afscheid. Er was geen geld voor dure spelers en die eis had hij ook zichzelf gesteld. Hij had beter moeten weten. Onder zijn (mede)verantwoordelijkheid heeft Feyenoord twintig voornamelijk middelmatige spelers aangetrokken; de koek is op.

Het afrondende gesprek met voorzitter Jorien van den Herik was feitelijk overbodig. Volgens de preses van Feyenoord was het vertrouwen in de trainer al een paar weken geleden opgezegd. De slechte resultaten waren het topje van de ijsberg. De roep om versterkingen was de aanleiding voor zijn ontslag, niet de hoofdreden. Feit is dat het nooit heeft geboterd tussen Gullit en de clubleiding.

De gevoelige Gullit voelde zich gisteren in zijn hemd gezet door de kille uitspraken van de voorzitter, met wie hij in bijna elf maanden nauwelijks een woord heeft gewisseld. Van den Herik is voorzitter van de raad van commissarissen en als zodanig slechts toezichthouder. De directie mag officieel het beleid uitstippelen. Wie Van den Herik een beetje kent, weet wel beter. Van een afstand heeft deze zakenman de touwtjes nog steeds in handen. In tijden van crises zou hij zich vaker in het stadion moeten laten zien.

Gullit voelde zich wat dat betreft terecht in de steek gelaten. Zoals hij ook gelijk had met zijn boosheid over het vele lekken naar de pers. Hij bevestigde gisteren dat hij spindoctor Jan D. Swart, rechterhand van de voorzitter, zonder het te kunnen bewijzen verantwoordelijk acht. Deze `kwade genius' zit al een paar maanden ziek thuis. Met als gevolg dat de communicatie tussen de trainer en de voorzitter helemaal ver te zoeken was.

Het was Van den Herik en niemand anders die vorig seizoen bepaalde dat succestrainer Martin Jol (toen RKC, nu Tottenham Hotspur) niet geschikt was voor Feyenoord. ,,Te dikkig'', vond de voorzitter. De slanke en charismatische Gullit paste beter in het profiel. Hij moest Feyenoord meer elan geven, na de vier `droge' jaren onder Bert van Marwijk. Deze coach werd ook geen landskampioen, maar hij won wel de UEFA Cup én hij hield de geledingen gesloten.

Dit laatste kan van Gullit niet gezegd worden. ,,It's all fucked up'', verduidelijkte de Zweedse waterdrager Alexander Östlund onlangs de verziekte sfeer in de kleedkamer. De spanning tussen de Nederlandse en de (meeste) buitenlandse spelers was nog steeds om te snijden, ondanks alle verhalen over de positieve stemming na de winterstop. Wereldburger Gullit slaagde er niet de vreemdelingen uit Egypte, Japan, Chili, Servië, Tunesië, Zuid-Korea, Portugal en Brazilië beter (samen) te laten voetballen. De Belg Bart Goor en de Ivoriaan Salomon Kalou waren de uitzonderingen onder de buitenlanders. Dirk Kuijt stond op eenzame hoogte.

De trainer werd lange tijd in het zadel geholpen door een spitsenduo dat 49 van de 90 competietreffers maakte. Zonder de inbreng van Kuijt en Kalou zou Feyenoord de middenmoot niet zijn ontstegen. De verdediging was de achilleshiel van een ploeg die vertrouwen ontbeerde. De kritiek van Gullit in het openbaar had een averechts effect. Hij wilde maar niet begrijpen waarom duurbetaalde voetballers basiskwaliteiten misten en stond vaak hoofdschuddend langs de lijn. Hij kon van middelmatige spelers geen goede spelers maken, sprak hij Johan Cruijff na.

Resteren de vragen hoe het verder moet met Feyenoord en Gullit. De coach gaat eerst op vakantie en zal de komende maanden vanwege zijn naamsbekendheid ongetwijfeld door een buitenlandse club benaderd worden. Meer dan een subtopper zit er waarschijnlijk niet in. Gullit heeft nog niet bewezen dat hij een toptrainer is. Hij gaat op zijn intuïtie af en heeft de neiging tot koopziekte. Niet voor niets vroeg de clubleiding waarom hij niet meer jeugd liet doorstromen naar het eerste elftal.

Feyenoord (lees: Van den Herik) moet op zoek naar een nieuwe trainer. De vraag is wie de Rotterdamse slangenkuil kan dichtmetselen. Het failliet van Feyenoord lag niet alleen aan de ontslagen trainer.