Thuis werken aan strak lijf

Wie een strak lijf wil hebben, zal er voor moeten werken. In de sportschool of thuis. Waar waar moet je op letten bij de aanschaf van bijvoorbeeld een home- of crosstrainer? Hoe kun je die apparaten veilig gebruiken?

De `ouderwetse' hometrainer is in veel huishoudens al jaren een bekend begrip. De fiets waarmee je niet vooruitkomt, maar waarmee je wel thuis, voor de televisie, aan je conditie kan werken. De hometrainer heeft er de laatste tijd heel wat broertjes bij gekregen.

Steeds meer fitnessapparaten die eerder alleen in de sportschool te vinden waren, zijn er nu ook voor thuisgebruik. Zoals de opklapbare loopband of roeitrainer. ,,Er zijn tegenwoordig veel mensen die thuis een fitnessruimte maken'', weet George Helenklaken, algemeen directeur van Helisports International, de grootste fitnessspeciaalzaak van de Benelux. ,,Dan kunnen ze met de hele familie thuis sporten.'' Consumenten zijn bereid om steeds meer geld uit te geven aan gezondheid en fitnessapparatuur hoort daar ook bij. ,,Nu geeft een huishouden gemiddeld 3 à 4 procent van het inkomen uit aan gezondheidsproducten, maar dat zal de komende jaren meer worden'', schat Helenklaken in. Hij verwacht dat de markt voor fitnessapparatuur net zo zal groeien als in het verleden die van de wasmachine of het televisietoestel.

Net zoals televisies wordt apparatuur voor thuisfitness allang niet meer alleen verkocht door speciaalzaken. Grootwinkelbedrijven hebben regelmatig een home-, crosstrainer of roeiapparaat in de aanbieding. Voor een paar honderd euro heeft men zo een blinkend apparaat thuis staan. Maar dan? Volgens Helenklaken gaan veel mensen al de fout in door voor de aanschaf niet te bedenken welk doel ze nastreven. Wil men vet verbranden, conditie verbeteren of spieren versterken? Belangrijke vragen om te beantwoorden bij de keuze tussen de cardio-vasculaire apparaten, die de hart- en longfuncties versterken, en de krachttrainers. Ook moet een koper rekening houden met de gezondheidsklachten die hij heeft, zodat hij niet voor een apparaat kiest dat dit juist kan verergeren. Helenklaken weet dat wanneer een apparaat eenmaal gekocht is, sommigen als een gek aan de slag gaan. ,,Vaak wordt gedacht: als ik maar veel zweet, dan is het goed.''

In het sportcentrum van Topsupport, onderdeel van de afdeling fysiotherapie van het St. Anna Ziekenhuis in Geldrop, wordt er onder begeleiding gezweet. Terwijl een aantal profsporters bezig is met oefeningen op home- en crosstrainers, begeleidt sportfysiotherapeut Adjan van der Sanden een wat oudere dame op een revalidatieapparaat. Topsupport richt zich niet alleen op (top)sporters, maar ook op patiënten die een intensieve revalidatie moeten ondergaan. Wanneer de revalidatie van een patiënt voltooid is, is het blijven bewegen uiteraard essentieel. ,,Wij adviseren de patiënten te bewegen in de natuur. Wandelen, joggen, fietsen, met een deugdelijk programma. Dat motiveert veel meer dan thuis op een apparaat staan'', zegt Van der Sanden. De fysiotherapeut zet zijn vraagtekens bij de kwaliteit van veel apparaten die voor de consumenten op de markt worden gebracht. ,,Het verschil met wat er in de sportscholen staat, is vaak groot. Het gebruikte materiaal is anders en de goedkope apparaten hebben vaak nauwelijks mogelijkheden als het instellen van programma's en aangepaste training. Men komt in de sportschool in aanraking met dure fitnessapparatuur met een fantastisch resultaat. Maar met de apparatuur thuis is het resultaat vaak minder en voor je het weet staat zo'n ding op de rommelmarkt.'' Van der Sanden stuurt zijn patiënten daarom het liefst de natuur in om te bewegen. ,,En voor wie toch thuis wil sporten: koop deugdelijk materiaal en zorg voor een goede begeleiding.''

Volgens de stichting Consument en Veiligheid is fitness de meest beoefende sport in Nederland, ongeveer 1,3 miljoen Nederlanders proberen met fitness conditie of lichaam te verbeteren. Gemiddeld ontstaan er per jaar zo'n 29.000 blessures, waarvan er 11.000 medisch behandeld moeten worden door bijvoorbeeld de huisarts of fysiotherapeut.

Jaarlijks worden 930 mensen met fitnessblessures behandeld op de spoedeisende hulpafdeling van een ziekenhuis. Gemiddeld twintig mensen moeten worden opgenomen in het ziekenhuis als gevolg van een ongeval tijdens fitness. Belangrijkste oorzaak voor een blessure is overbelasting, zo is gebleken uit een onderzoek van Consument en Veiligheid.

Een trainingsprogramma is dan ook essentieel, zegt George Helenklaken. ,,Het is onbegrijpelijk hoe je bij veel bedrijven zo'n apparaat meekrijgt zonder dat er advies gegeven wordt over hoe je het moet gebruiken'', vindt hij. Helisports, dat in de jaren tachtig is begonnen als fitnesscentrum en een jaar of zes geleden startte met de verkoop van apparatuur, heeft daarom online-begeleiding opgezet. Na het invullen van een uitgebreide medische vragenlijst en het uitvoeren van een aantal tests, krijgt de klant iedere twaalf weken via internet een gratis trainingsadvies. ,,Mensen kunnen wel veel geld uitgeven aan fitnessapparaten, maar het is doodzonde als je niet weet hoe je ermee om moet gaan'', vindt Helenklaken. Verkeerd gebruik zorgt ervoor dat het gestelde doel, bijvoorbeeld afvallen, niet wordt gehaald. Zweten betekent niet dat men ook afvalt. Wanneer de hartslag te hoog wordt, wordt er geen vet verbrand maar spreekt het lichaam andere energiebronnen aan.

Wie twijfelt over zijn gezondheid en wil gaan trainen met fitnessapparatuur, doet er goed aan zich te laten controleren door de huisarts. ,,Bij klanten van boven de veertig jaar is dat bij ons een standaard advies'', zegt Helenklaken. ,,De kans op hartklachten is bij die groep groter en vaak hebben ze al langere tijd niet meer gesport. Als je sport, vraag je toch een prestatie van je lichaam.'' De online-begeleiding van Helisports heeft de aandacht getrokken van het Niped, een nieuw kennisinstituut dat zich wil richten op de preventie en vroeg-diagnostiek van ziekten. Samen met het Niped is Helenklaken een methode aan het ontwikkelen om ook mensen met bijvoorbeeld hartklachten te kunnen begeleiden.