Kip redt zich met emmer

Tweeduizend huishoudens in Diest, België houden samen 6.000 kippen. Eind vorige maand gekregen van het gemeentebestuur. Het gebeurde een paar jaar geleden ook in andere Vlaamse gemeenten. Om dezelfde reden. Minder keukenafval voor de vuilnisman. De kippen eten het op.

Werkt dat? Wel degelijk. Ik heb de afgelopen 15 jaar geen gram keukenafval aan de straat gezet. Alles voor de kippen. Wat ze niet lusten stampen ze de grond in voor de archeologen later; lamskoteletkluiven die ze eerst helemaal schoon pikken. Ook uit mosselschelpen halen ze de geringste eetbare deeltjes. Zure melk, keldermotten, visresten, naaktslakken, gras, ze zijn er dol op. En op kip.

Kippen zijn makkelijke huisdieren. Ze blaffen niet, lopen niet weg en hoeven niet naar het asiel als het baasje op reis gaat. Als kippen wat te eten en te drinken hebben redden ze zich wekenlang zonder mensenzorg.

Daartoe zijn twee systemen te koop die op elkaar lijken. Een voedersilo van kunststof of metaal kan gevuld worden met gemengd graan, voerkorrels, of meel dat legmeel wordt genoemd. Het voer zakt naar beneden en kruipt uit een kleine opening onder in de silo in een gootje waar de kippen het uit kunnen pikken. Telkens als de kippen van het voer eten komt nieuw voer uit de silo naar buiten.

Voor plofkippen is dit systeem niet geschikt. Bijna alle vleeskippen die in Nederland vetgemest worden zijn razendsnel groeiende plofkippen van Amerikaanse origine. Ze hebben altijd honger en zouden zich dood eten uit zo'n voedersilo. Meer natuurlijke kippen houden maat.

Er zijn ook silo's waar water uit sijpelt, maar de drinkemmer is van zo een geniale eenvoud dat je alleen al voor zo'n emmer kippen zou gaan houden. Het is het systeem dat kooivogelhouders in het klein kunnen kennen, van glas. Het water loopt uit een containertje in een drinkgootje waar telkens wat water bij komt als het levenslang gevangen vogeltje in de kooi er wat uit drinkt.

De kippendrinkemmer is een gewone gegalvaniseerde emmer van 12 liter waar een paar centimeter onder de rand een deksel in is vastgesoldeerd. In het deksel zit een halvemaanvormige opening.

Voor de opening, op de rand van de emmer, is een rechthoekige plaat gesoldeerd die aan een kant over de rand steekt. De plaat voorkomt dat de emmer gaat rollen als hij op zijn kant ligt en dat moet ie.

De emmer wordt gevuld met water en op zijn kant gelegd. Door de opening komt water dat in het gootje blijft staan tussen de plaat en het deksel in de emmer. Niet meer water dan de opening groot en het gootje breed is. Ook als een volle emmer abrupt omgeschopt wordt gulpt er geen golf water uit, alles blijft in het gootje.

Als de kippen water drinken gaan luchtbellen de emmer in en komt er evenveel water uit als er aan lucht de emmer inborrelde.

De emmer is te koop in ijzerwarenwinkels die de Gamma's en Praxissen tot nu toe overleefden zoals Rauwerda in Leeuwarden, een droom van een winkel, een omweg waard. 215 samenwerkende boerensupermarkten die beneden de rivieren Boerenbond heten en boven de rivieren Welkoop hebben alles voor landbouwhuisdieren dus ook voor pluimvee. Er zijn meer van deze boerensupers in het oosten van het land dan in het westen, in de Achterhoek zijn er dertien, in heel Noord-Holland maar vier.

Ze willen geen boerenwinkel meer heten, maar winkels voor 'de buitenbeleving'. Een burger mag er ook komen. Gelukkig is het assortiment boerengereedschappen niet ernstig ingekrompen om plaats te maken voor barbecues en gazonzaad. Er zijn nog materialen te koop waarvan de burger het bestaan niet wist. Mooie grote messen om kool te oogsten, likstenen voor een paard, een broekriem waar een hamer aan kan hangen, een drinkemmer voor net geen 20 euro. Alleen geen handzaam soepkipslachthulpje.