Apple eerder met systeemsoftware

Terwijl de nieuwe Windows-versie Longhorn zeker nog tot eind 2006 op zich laat wachten, bracht Apple onlangs zijn jongste systeemsoftware Tiger op de markt. Pluspunten: een geavanceerde zoektechnologie en een verzameling vernuftige miniprogramma's.

Gebruikers van het computerprogramma Windows zullen nog zeker tot eind 2006 moeten wachten voordat er een nieuwe versie van Windows – codenaam Longhorn – verschijnt. Tussen het huidige besturingsysteem XP en Longhorn zit straks een periode van vijf jaar, als de introductie niet nog eens wordt uitgesteld.

Microsoft, zo bleek op een onlangs gehouden congres in de Verenigde Staten, heeft de lat iets te hoog gelegd. Longhorn zou eigenlijk al in 2004 verschijnen, maar Microsoft heeft zijn ambities telkens moeten bijstellen. Zo is het ambitieuze bestandsysteem WinFS, dat de harde schijf van de pc in een heuse database zou veranderen en het zoeken van bestanden sterk had moeten vereenvoudigen, al opgeofferd ten behoeve van een minder ingewikkeld zoeksysteem. Microsoft sluit niet uit dat WinFS in een later stadium alsnog aan Longhorn en aan Windows XP wordt toegevoegd. Twee andere belangrijke componenten voor Longhorn – de netwerktechnologie Indigo en het grafische subsysteem Avalon – komen eveneens beschikbaar als uitbreidingen voor Windows XP, waarmee de overstap naar Longhorn volgens kenners minder urgent zal worden. Ook de volgende Internet Explorer (versie 7.0) zal voor oudere Windows versie beschikbaar zijn.

Mac gebruikers gniffelen intussen volop. Hun `Longhorn' verscheen eind april. Vervelend voor Windows gebruikers, maar Tiger (129 euro) draait niet op pc's.

Toegegeven: Apple had in het verleden een forse achterstand als het om systeemsoftware ging. Met het op UNIX gebaseerde MacOS 10 werd in 2001 een nieuwe weg ingeslagen, maar het duurde nog zeker drie versies voordat het besturingsysteem enigszins volwassen genoemd kon worden. Mac-gebruikers die alle tussenliggende versies kochten hebben inmiddels meer dan 500 dollar uitgegeven.

Met versie 10.4 lijkt Apple voorlopig even `uitontwikkeld'. Een volgend besturingsysteem is nog niet in zicht. Apple zegt dat er tweehonderd nieuwe functies in Tiger zitten, maar dat zijn er alweer vijftig minder dan in de vorige versie.

De reden dat Tiger telkens weer wordt vergeleken met Longhorn – zodanig dat ze er bij Microsoft zo langzamerhand hypernerveus van worden – is de zoektechnologie Spotlight, die de harde schijf indexeert en bestanden, e-mails, afbeeldingen, videofilms, agenda's en programma's direct kan weergeven op een manier zoals Microsoft dat voor Longhorn voor ogen heeft. Er kan bijvoorbeeld razendsnel worden gezocht op inhoud, auteur, de bewerkingshistorie, de structuur en de grootte van bestanden.

Ook kunnen zoekresultaten worden opgeslagen in een slimme map die automatisch wordt bijgewerkt naarmate er nieuwe bestanden worden toegevoegd.

Nieuw in Tiger – en nadrukkelijk afwezig in Windows – is ook Dashboard: een verzameling vernuftige miniprogramma's, widgets geheten, die direct op het scherm verschijnen en je via het internet op de hoogte houden van de laatste aandelenkoersen of het verloop van een bepaalde vlucht. Je kunt valuta en maateenheden omzetten, Fedex bestellingen volgen en adressen van bedrijven opzoeken, allemaal reuze handig en eerlijk gezegd tamelijk verslavend.

De rest van de innovaties in Tiger zal de gemiddelde gebruiker vermoedelijk minder snel aanspreken: De webbrowser Safari is uitgebreid met RSS, een soort `koppensneller' die een overzicht kan geven van nieuwe berichten op webpagina's, maar de technologie staat nog in de kinderschoenen en zou veel slimmer kunnen worden ingezet, bijvoorbeeld door op webpagina's zelf (gearceerd) aan te geven wat nieuw is sinds het vorige bezoek.

Apple heeft ook een softbot Automator ontwikkeld: een programma waarmee handmatige en steeds terugkerende taken snel, efficiënt en moeiteloos herhaald kunnen worden.

Echt nieuw is dit allemaal niet, dergelijke taakplanners zaten ook al in vroegere versies van zowel Windows als Mac OS, maar Apple heeft het wel een stuk toegankelijker gemaakt, al wijst de praktijk uit dat er niet zo heel veel gebruik van wordt gemaakt.

Apple demonstreert ook graag de nieuwe Tiger iChat AV, een MSN Messenger-achtig programma waarmee videovergaderingen kunnen worden gehouden. Apple belooft verbluffend levensechte beelden en een kristalhelder geluid in combinatie met aardige animaties (de hoofden van drie sprekers naast elkaar in gekantelde schermen), maar vertelt er niet bij dat je daarvoor een ADSL of kabelverbinding nodig hebt met een (zeer) hoge uploadsnelheid.

Het neemt niet weg dat Tiger een buitengewoon aanlokkelijk besturingssysteem is geworden dat, niet in de laatste plaats omdat het is gebaseerd op het rotsvaste besturingssofware Unix, ook nog eens zeer stabiel is. Alleen het op de achtergrond indexeren van de harde schijf gaat soms ten koste van de snelheid, afhankelijk van wat voor soort hardware er wordt gebruikt.

Pc-gebruikers die Tiger-functies in XP wensen zullen voorlopig even geduld moeten hebben. Of ze moeten hun systeem willen aanlengen met de nodige freeware en shareware: de Windows-variant van Dashboard heet bijvoorbeeld Konfabulator (circa 22 euro), en met het gratis Copernic Search of Google Desktop Search kan de harde schijf worden geïndexeerd, maar het blijft behelpen, helemaal na Tiger.