UWV mogelijk weer ingelijfd door ministerie

De zelfstandige uitkeringsorganisatie UWV wordt mogelijk weer ondergebracht bij het ministerie van Sociale Zaken. Het UWV, onder meer verantwoordelijk voor de WAO-uitkeringen, is een van de ruim 400 zelfstandige bestuursorganen (zbo's) waarvan het bestaansrecht zal worden onderzocht.

Dat melden betrokkenen naar aanleiding van de vrijdag gepresenteerde kabinetsreactie op het rapport Een herkenbare staat: investeren in de overheid van de commissie-Kohnstamm. Het kabinet is het met Kohnstamm eens dat een aantal zbo's wellicht weer teruggebracht moet worden onder de verantwoordelijkheid van de betreffende ministeries. Aanleiding hiervoor is dat de overheid de greep kwijt raakt op de op afstand geplaatste diensten en er onduidelijkheid bestaat over de (ministeriële) verantwoordelijkheid.

In zijn algemeenheid wil het kabinet het op afstand plaatsen van overheidsdiensten door de oprichting van zbo's moeilijker maken. Ook krijgen ministers meer bevoegdheden om in te grijpen bij zbo's als daar dingen mis gaan. Zo moeten zij de begrotingen van de zbo's kunnen goedkeuren, bestuurders kunnen aanstellen en ontslaan en de beloning van die bestuurders kunnen vaststellen of afkeuren.

Enkele voorbeelden van op afstand geplaatste overheidsdiensten zijn De Nederlandsche Bank, het Commissariaat voor de Media en het UWV. Mede door de onduidelijkheid over de ministeriële verantwoordelijkheid voor het uit de hand lopen van de kosten van een verbouwing van het hoofdkantoor van het UWV is de discussie over de controleerbaarheid van zbo's sinds vorig jaar weer actueel.

Kohnstamm suggereerde de kerntaken van de overheid weer allemaal bij de overheid onder te brengen. Andere zbo`s, die nu al op grote afstand staan van de overheid maar waar de minister nog wel op de een of andere manier verantwoordelijkheid voor draagt, zouden helemaal afgestoten moeten worden. Doel van de herziening van de relatie tussen rijk en zbo's is de burger helderheid te verschaffen over verantwoordelijkheden.

Het kabinet heeft nu op initiatief van de ministers Zalm (Financiën, VVD) en Pechtold (Bestuurlijke Vernieuwing, D66) besloten dat rijkstaken ,,in beginsel moeten worden uitgevoerd onder volledige ministeriële verantwoordelijkheid''.