SPD verliest macht in `kernregio'

Door de overwinning van de christen-democratische CDU bij de deelstaatverkiezingen in Noordrijn-Westfalen verliest de SPD voor het eerst in 39 jaar de macht in de kernregio van de Duitse sociaal-democraten.

De christen-democraten werden de grootste partij met bijna 45 procent van de stemmen, een winst van bijna 8 procentpunten. Lijstrekker Jürgen Rüttgers wordt de nieuwe minister-president en aanvoerder van een coalitie van CDU en de kleine liberale FDP. De liberalen moesten weliswaar een stevig verlies incasseren, maar samen kunnen de partijen rekenen op een royale meerderheid in het regionale parlement in Düsseldorf.

De SPD, aangevoerd door minister-president Peer Steinbrück, verloor bijna zes procentpunten en kwam op 37,1 procent van de stemmen, het slechtste resultaat sinds de jaren vijftig. In 1998 stemden in de deelstaat, waartoe ook het Roergebied behoort, vijf miljoen mensen SPD, gisteren nog maar drie miljoen.

,,De SPD heeft een bittere nederlaag geleden'', zei Steinbrück vlak nadat de eerste prognoses bekend werden. Hij wees erop dat de partij het in Noordrijn-Westfalen weliswaar beter had gedaan dan de landelijke trend, maar onderstreepte dat de partij op geen enkele wijze haar doelen heeft bereikt en nam daarvoor ook persoonlijk de verantwoordelijkheid op zich. In de landelijke peilingen schommelt de SPD rond 29 procent.

De CDU slaagde erin om kiezers te winnen bij alle partijen en een half miljoen mensen te trekken die in 2000 niet hadden gestemd. De CDU is nu de grootste partij onder werklozen en arbeiders. Partijvoorzitter Angela Merkel sprak glunderend van een ,,historische'' overwinning. ,,De kiezers hebben de CDU een sensationeel resultaat bezorgd.'' Een overwinning in Noordrijn-Westfalen geeft Merkel intern een steviger machtsbasis.

De Groenen, die samen met de SPD in de coalitie zaten verloren eveneens. De partij eindigde op zes procent van de stemmen. In eerdere verkiezingen verloor de SPD weliswaar steevast, maar konden de Groenen zich handhaven of zelfs hun invloed uitbreiden. Tijdens de Bondsdagverkiezingen van 2002 hielp de verkiezingswinst van de Groenen de regering-SchRÖder aan een tweede termijn.

De nieuwe minister-president zei dat hij geen ijzer met handen kan breken. De deelstaat heeft hoge schulden waardoor de conservatief-liberale regering geen speelruimte heeft voor omvangrijke investeringen. De situatie in de deelstaat, die 1 miljoen werklozen heeft, kan alleen beter worden door ,,de mouwen op te stropen en harder te werken''. Rüttgers beloofde het mes te zetten in bureaucratie en regelgeving. Op die manier wil hij bezuinigen en het bedrijfsleven tegemoetkomen.