Scholieren lijken vooral zelfstandig

Acht havo-scholieren van de Goudse scholengemeenschap blikken terug op hun schooltijd en vooruit naar hun toekomst. Vandaag blikken hun ouders terug.

Ze vinden dat hun kinderen zelfstandiger zijn dan toen zij 16 waren. Maar al snel daarna klinkt twijfel. ,,Er wordt van ze verwacht dat ze volwassen keuzes maken, maar dat kunnen ze nog helemaal niet.''

Vandaag zijn de centrale eindexamens begonnen. Floor Hess (17), Jessie Sekeris (17), Nadine Chatoui (16), Nina de Pauw (16), Igor Romijn (17), Christhian Timmer (16), Jack Schrijvershof (17), Wijnand Smits (17) en Mirjam Vermaat (16) behoren tot de zesde lichting die het studiehuis in de bovenbouw hebben meegemaakt. In het studiehuis leren jongeren zelfstandiger werken en keuzes maken. Maar doen ze dat ook?

De moeder van Jack: ,,Ze weten meer van de wereld dan wij. Mijn moeder boog als een knipmes bij de dokter. Het was ja dokter, nee dokter. Dat doen ze niet meer. Ze zijn beter geïnformeerd.'' De moeder van Wijnand vindt haar kinderen rechter door zee. ,,Ze zijn duidelijker in wat ze willen.'' Floors moeder denkt dat het komt door de nieuwe lesmethoden: ,,Al die werkstukken die ze maken op school. Ze geven nu al powerpoint-presentaties.''

Toch plaatsen ouders ook kanttekeningen bij die zelfstandigheid. De moeder van Nadine: ,,Als haar band lek is en ze zou naar een fietsenmaker gaan om haar band te laten plakken, zou ik dat volwassen vinden. Maar ik weet dat Nadine haar mobieltje pakt en zegt `Mam, kan je me komen halen?' Dat vind ik niet volwassen.''

Wel denkt ze dat jongeren van nu als volwassenen zijn behandeld toen ze nog kind waren. ,,Ze weten meer over wat er in een gezin speelt. Wij zijn als ouders opener geweest over bijvoorbeeld de financiën of over onze relatie. Daar hadden wij als kind vroeger geen zicht op.''

Jacks moeder denkt dat jongeren volwassen overkomen omdat de wereld om hen heen is veranderd. ,,Ze zijn in de verharde samenleving opgegroeid, daardoor weten ze beter wat ze willen.''

Toch, bij zelfstandigheid hoort meer verantwoordelijkheid, zegt Nadines moeder. En dat mist ze. ,,De jeugd van nu hóeft niets meer te doen in het huishouden. Ook hóeven ze in het weekend niet mee te gaan naar opa en oma en hóeven ze niet te zorgen voor een kleiner broertje zoals wij dat vroeger deden. Er wordt nu een oppas geregeld.''

Het toekomstbeeld van de jongeren baart de ouders wel eens zorgen. Floors moeder: ,,Ze zijn opgegroeid in de jaren negentig en denken dat ze na school een goede baan krijgen met een lease-auto. Dat Nederland is veranderd ontgaat ze. Het oude beeld zit nog steeds in hun hoofd.'' Mirjams moeder zou graag willen dat haar dochter gaat studeren en op kamers gaat. ,,Maar ze wil alleen nog de leuke dingen doen in het leven. Stiekem wil ze stoppen met school, haar nagels laten doen en af en toe naar de beauty salon gaan.''

De moeder van Floor denkt dat kinderen vooral zelfstandiger óverkomen. ,,Wij werkten allebei. Haar broer ging al op zijn twaalfde alleen met een groep mee op bergsportkamp. Daardoor lijken ze sociaal meer te durven. Hij heeft zijn VWO-diploma voor een groot deel gehaald op zijn flair. Niet op kennis.''

De scholieren verkopen zichzelf zonder blikken of blozen. De moeder van Floor: ,,Terwijl ze minder algemene ontwikkeling hebben. Er staan hier boekenkasten vol, maar ze lezen het niet. Ook gebruiken ze spreekwoorden verkeerd. Als je er wat van zegt, kijken ze je aan met een blik van `waar héb je het over?''

Wat de havisten wel goed kunnen is contacten leggen. Met vage bekenden en volslagen onbekenden. Mirjams moeder: ,,Ik hoor zoveel namen voorbijkomen, ook namen die nooit eerder vallen en dan ineens heel vaak.'' Jacks moeder herkent dat. ,,Soms denk ik weleens dat hun contacten oppervlakkeriger zijn. Wij hadden altijd één hartsvriend of vriendin. Dat hebben ze niet meer. Daar maak ik mij weleens zorgen over.''

Floors moeder dubt ook. ,,Ze komt thuis, gaat naar boven en zet de tv aan. `s Avonds pakt ze haar sporttas en gaat ze weer weg. Alleen.'' Ook de moeder van Nadine herkent dat. ,,Ik ging vroeger na school huiswerk maken bij een vriendin en dan lagen wij de hele middag op bed stripboeken te lezen en te kletsen. Ik kan mij niet voorstellen dat je door het leven kan gaan zonder één beste vriend.''

Mirjams moeder begrijpt er ook niets van. ,,Ondanks al die namen die ik hoor, lopen ze hier niet de deur plat. Het blijft oppervlakkig.''

Dit is de vierde aflevering van een serie over zes havo-leerlingen die dit jaar eindexamen doen. Eerdere afleveringen verschenen op 29 april, 6 en 14 mei.