Weinig verrassingen in 58ste editie (Gerectificeerd)

Vanavond wordt in Cannes de Gouden Palm uitgereikt. Caché van Michael Haneke is de gedoodverfde winnaar, een Franse film over overspel verdeelt de meningen.

Vandaag worden in Cannes niet alleen mensen, maar ook dieren bekroond. Vorig jaar ging de Palm Dog naar de honden in Mondovino, een documentaire over wijn. Dit jaar lijkt het hondje dat vol op de mond gekust wordt in The Three Burials of Melquiades Estrada een goede kandidaat. Het ziet er niet naar uit dat dit regiedebuut van acteur Tommy Lee Jones, een goed bedoelde, maar sadistische film over de grens van de VS en Mexico, nog andere prijzen zal winnen. Ook Woody Allens film Match Point zal vandaag niets winnen, hoewel deze film door velen als een van de beste wordt gezien. Maar Allen vindt wedstrijden iets voor sport, niet voor kunst. Jim Jarmusch is het eigenlijk met hem eens. Hij doet toch mee omdat het de zichtbaarheid van zijn films vergroot, en zonder publiek bestaan films niet.

Gisteren werd de Prix Un Certain Regard door juryvoorzitter Alexander Payne al uitgereikt aan de Roemeen Cristi Puiu voor Moartea Domnului Lazarescu (De dood van meneer Lazarescu), volgens de jury een kritische film vol zwarte humor over een man die niemand wil hebben.

Vanavond gaat het om een hele reeks prijzen, maar vooral om de Gouden Palm, die vorig jaar gewonnen werd door Bowling for Colombine van Michael Moore. De gedoodverfde winnaar van dit jaar is de Franse film Caché van de Oostenrijker Michael Haneke. Deze strakke film over schuld en het koloniale verleden van Frankrijk voert al sinds het begin van het festival de lijst aan van twaalf internationale critici in het Amerikaanse vakblad Screen International en die van vijftien Franse critici in Le Film FranÇais. Gisteren won de film dan ook de prijs van de Fipresci, de internationale organisatie van filmcritici. Bij de internationale critici wordt Haneke op de voet gevolgd door Broken Flowers van Jim Jarmusch, en L'enfant van de gebroeders Dardenne, bij de Fransen door Last Days van Gus van Sant, Manderlay van Lars von Trier en Batalla en el cielo van Carlos Reygadas. Onder aan beide lijstjes bungelen Quando sei nato non puio più nasconderti van Marco Tullio Giordana en Peindre ou faire l'amour van de gebroeders Larrieu. Maar deze film over een ouder echtpaar dat aan partnerruil gaat doen op het Franse platteland werd door de critici van de belangrijke kranten Liberation en Le Monde juist de hemel in geprezen. Het kan zijn dat de afkeer van deze film bij velen veroorzaakt wordt door de bewustzijnsvernauwing die op een festival steevast toeslaat, waardoor extreme films de meeste aandacht krijgen. Alexander Payne klaagde er bij de prijsuitreiking over dat zijn jury veel seks en geweld had gezien, maar nauwelijks liefde.

Bovenaan staan in ieder geval op één film na alleen titels van makers die al eens een Gouden Palm gewonnen hebben. Echte verrassingen heeft de 58ste editie dus niet opgeleverd. Sommige regisseurs gingen zelfs terug naar de film waarmee ze ooit de prijs wonnen, zoals Wim Wenders in Don't Come Knocking, bijna een vervolg op Paris, Texas, winnaar in 1984. De enige niet-winnaar, Carlos Reygadas, baarde meer opzien met zijn vorige film, Japón, die drie jaar geleden de Camera d'Or won.

Toch is niet met zekerheid te zeggen dat een van deze films gaat winnen, want in jury's zitten geen critici en bovendien wordt de jury voorgezeten door de eigenzinnige regisseur Emir Kusturica. Ook de smaak van de Amerikaanse schijfster Toni Morrison, de Mexicaanse actrice Salma Hayek en de Franse regisseur Agnes Varda laat zich niet raden. Misschien hebben ze oog voor de schoonheid van Three Times, een film die nog niet in de lijstjes voorkomt omdat hij gisteren voor het eerst vertoond wordt. Three Times van de Taiwanese regisseur Hou Hsiao-Hsien speelt zich af in 1911, 1966 en 2005. Dezelfde acteur en actrice spelen steeds in een liefdesverhaal dat mede bepaald wordt door de communicatiemiddelen uit de tijd waarin ze spelen. In 1966 schrijven mensen brieven, in 2005 is er het mobieltje, in 1911 praten ze met elkaar. Die gesprekken krijgen we dan weer niet te horen maar te lezen: in dit deel zijn de dialogen tussentitels, net als in de stomme film.

Rectificatie

In het artikel Weinig verrassingen in 58ste editie (21 mei, pagina 8) over het filmfestival in Cannes staat dat de film Bowling for Columbine vorig jaar de Gouden Palm won. Die prijs ging naar een andere film van Michael Moore: Fahrenheit 9/11.