Walsen met je betovergrootvader

De Curaçaose pianist Randal Corsen brengt de negentiende eeuw tot leven door werken van zijn betovergrootvader uit te voeren. Uit de honderd composities die hij maakte, destilleerde hij een cd, `Corsen plays Corsen'.

Langzaam komen kleine groepjes blanke Curaçaoenaars Teatro Luna Blou binnengelopen. In dit kleine kobaltblauwe theater in de Curaçaose volkswijk Otrobanda presenteert pianist Randal Corsen zijn nieuwste cd, Corsen plays Corsen. Het is een hommage aan zijn betovergrootvader, de dichter en musicus Joseph Sickman Corsen, die van zijn geboorte in 1853 tot zijn overlijden in 1911 op Curaçao woonde.

Dames met keurig gesteven rokken, halfhoge lakschoenen en plat bruin haar nemen plaats in de rode stoelen van het theater. Ze behoren tot de oude Curaçaose families die het in de tijd van Joseph Sickman Corsen voor het zeggen hadden op het eiland. Niet dat Corsen zelf ook welgesteld was; hij werkte als muziekleraar, dichter, schreef voor Curaçao's eerste kunsttijdschrift en gaf bijles in Spaans en algebra om zijn vijf kinderen de kost te geven.

,,Het is een wonder dat hij nog tijd over had om te componeren'', zegt zijn achterkleinkind Randal Sickman Corsen. ,,Toch heeft hij heel veel muziek geschreven, ten minste honderd composities. En we weten niet hoeveel er verloren zijn gegaan, want hij gaf heel veel weg aan studenten, familie en vrienden.''

Bijna waren al Corsens muziekstukken voorgoed verdwenen. ,,Het is dat Fons Rutten in 1983 het boek Leven en muziekwerken van de dichter-musicus J.S. Corsen heeft geschreven'', zegt de pianist terwijl hij de publicatie aan het publiek toont, ,,anders had ik nooit deze cd op kunnen nemen.''

Randal neemt plaats achter de vleugel. ,,Ik ben een beetje nerveus'', zegt hij lachend, ,,want normaal speel ik dit repertoire niet.'' De 33-jarige pianist studeerde cum laude af aan het conservatorium in Tilburg en sleepte vorig jaar de Edison Jazz Award voor zijn cd Evolushon in de wacht.

Corsen componeert veel nummers voor de populaire Curaçaose folklore-zangeres Izaline Calister en werkte ook mee aan de onlangs verschenen debuut-cd van de Curaçaose mezzo-sopraan Tania Kross. Daarnaast leidt hij verschillende bands, waaronder Bye-Ya! en Tumbabo. Dit jaar staat hij ook weer op het North Sea Jazz festival, met zijn eigen kwartet.

Maar de jazzpianist kan ook goed uit de voeten met de klassieke composities van zijn betovergrootvader. Dat blijkt als hij het eerste nummer inzet. ,,Joseph Sickman Corsen hield echt de mooiste toonsoorten aan'', zegt hij later. ,,Zo kom je ze ook tegen bij Chopin en Schubert. Er zitten juweeltjes tussen, met melodische en harmonische wendingen die heel interessant zijn voor de Antilliaanse muziek, zeker uit die tijd.''

In de negentiende eeuw was Curaçaose elite gericht op Venezuela. De meeste culturele uitingen waren in het Spaans. Corsen sr. was de eerste die een gedicht schreef in het Papiaments, wat veel betekende voor de standaardisering van de taal. Maar Curaçao was ook gericht op Europa. Zo werd Joseph Sickman Corsen als kind van zijn tijd geinspireerd door de Italiaanse opera. En hij schreef Antilliaanse walsen. ,,Daar zit een beweging in van twee tegen drie, je kan het in drieën tellen en ook in tweëen. Het lijkt dan of er een extra hupje inzit'', legt Randal uit.

De blanke Curaçaose dames kunnen zich nog herinneren dat ze de Antilliaanse wals en de mazurka leerden dansen, vertellen ze na afloop van de presentatie op de patio van het theater. ,,En mijn moeder'', zegt een oud-buurvrouw van Randal met een knikje van haar hoofd naar een bejaarde vrouw die even verderop op een stoel zit, ,,stamt nog uit de tijd dat er hier in Otrobanda bij mensen thuis dansavonden gehouden werden.''

Die tijd is voorgoed voorbij. Buiten Teatro Luna Blou ligt het hedendaagse, op sommige plekken wat verpauperde Otrobanda, waaruit de oude families van weleer al decennia geleden wegtrokken. Maar wie met de ogen dicht naar Corsen plays Corsen luistert kan zich voorstellen hoe het er honderd jaar geleden was, dankzij Randal Corsen.