Rood tenue geeft voordeel bij vecht- en teamsporten

Sporters komen vaker winnend uit de strijd in een rood shirt dan in een shirt van een andere kleur. Dat volgt uit een statistische analyse van de uitslagen van vier verschillende vechtsporten tijdens de Olympische Spelen van vorig jaar: boksen, taekwondo, Grieks-Romeins worstelen en vrije stijl worstelen. In al deze takken van sport krijgen de deelnemers vóór elke wedstrijd willekeurig een kleur toegewezen voor hun kleding of lichaamsbescherming: rood of blauw. Als de kleur van het tenue geen enkele invloed zou hebben, dan zou het aantal winnaars in rood even groot moeten zijn als het aantal winnaars in blauw. Maar Russell Hill en Robert Barton van de universiteit van Durham in Engeland vonden dat rood significant vaker als winnaar uit de bus kwam. Dit effect was opmerkelijk consistent: het kwam naar voren in zestien van de eenentwintig geanalyseerde rondes, en was bovendien onafhankelijk van gewichtsklasse (Nature, 19 mei).

Nu is het natuurlijk niet zo dat een willekeurige amateur in het rood zomaar wereldkampioen kan worden. Hill en Barton analyseerden dan ook alleen díe wedstrijden waarin het onderlinge krachtsverschil tussen de deelnemers niet extreem groot was. Uit hun analyse volgt heel duidelijk dat naarmate het krachtsverschil groter is, het voordeel van `rood' afneemt. Ook in teamsporten blijkt rood verschil te kunnen maken. Dat concluderen dezelfde onderzoekers op basis van een nog voorlopige analyse van de wedstrijden gespeeld tijdens het Europees kampioenschap voetbal van 2004. De onderzoekers vergeleken de prestaties van vijf teams die hun wedstrijden soms in een grotendeels rood shirt speelden en soms in een shirt van een andere kleur: alle vijf deden het beter in rood, en scoorden bijvoorbeeld vaker.

Een verklaring zoeken de onderzoekers in de biologie. Bij dieren heeft de kleur rood een duidelijke signaalwerking in onderlinge confrontaties: rood duidt op een hoog testosterongehalte, op mannelijkheid, kracht en agressie. Bij stekelbaarsjes is een rode buik bijvoorbeeld een maat voor de conditie van het mannetje. Vrouwtjes hebben een voorkeur voor de roodste mannetjes. Dit soort seksuele selectie kan ook in de evolutie van de mens onze reactie op bepaalde kleuren hebben beïnvloed. De onderzoekers wijzen er bijvoorbeeld op dat iemand die kwaad is een rood hoofd krijgt, terwijl iemand die bang is juist wit wegtrekt. Dit soort signalen speelt wellicht ook bij de mens onbewust een rol, en levert zo een niet te verwaarlozen psychologisch voordeel.