Ook esperantisten zijn verdeeld

Nederland is verdeeld over de Europese Grondwet. Zelfs ras-Europeanen als de esperantisten worden het er niet over eens.

Ze zijn vóór Europa, maar toch verdeeld over de Europese Grondwet. De Nederlandse esperantisten zijn er nog niet uit. Een sterke Europese Unie is dé plek waar hun taal, Esperanto, een plek zou kunnen krijgen. Maar onder veel leden van de Esperanto-beweging leven ook antigrondwetsentimenten. Een discussie tussen actieve Esperantisten levert de volgende stemmenverdeling op: drie vóór, twee tegen.

Esperanto Nederland telt op het moment 400 leden, tien jaar geleden waren het er nog 800. ,,Er is wel nieuwe aanwas, maar het overlijden is groter'', zegt Ans Bakker-Ten Hagen, bestuurslid van de wereldorganisatie. Esperanto werd 1887 door de Pool Lejzer Zamenhof bedacht. Het is een taal met elementen uit de Romaanse en Germaanse talen. De gedachte is dat met deze neutrale kunsttaal iedereen ter wereld op voet van gelijkheid met elkaar kan communiceren.

,,Ik heb hem echt helemaal gelezen en ik vond het leuk. Ja, ik zal wel een afwijking hebben'', zegt bestuurslid Joke Hoobroeckx van de vereniging Esperanto Nederland. Na lezing van de 300 pagina's tellende originele tekst gaf ze de Europese Grondwet slechts een `zesplusje'.

Ze heeft vooral moeite met de artikelen die over defensie en sociaal-economische zaken gaan. ,,Ik ben er niet gerust op'', zegt ze daarover. Toch heeft ze besloten vóór te gaan stemmen op 1 juni. Vanwege de artikelen die minderheidsculturen en -talen beschermen. En omdat het anders een `zooitje' wordt.

Collega-bestuurslid Hans Bakker, zelfverklaard anarchist, zal zeker tegen de Europese Grondwet. ,,De Grondwet is net als een televisiereclame. Het is mooi geschreven, maar het betekent niets anders dan dat de bestaande machthebbers hun macht verstevigen. Uiteindelijk gaan de economische belangen altijd voor.''

Hoobroeckx: ,,Maar het Europees Parlement krijgt meer macht.'' ,,Als je het er niet mee eens bent, betekent dat niet dat je geen idealist bent'', zegt Marc van Oostendorp, SP-lid. Hij schreef een boek over het Esperanto en doceerde de taal aan de Universiteit van Amsterdam. ,,Ik voel me Europeaan'', zegt hij. Toch gaat hij tegenstemmen. Hij heeft het gevoel dat de Grondwet hem ,,door de strot geduwd wordt''. ,,Ik heb geen bijdrage kunnen leveren aan de tekst.''

Onlangs stemde het Europees parlement over een onderzoek naar de mogelijkheid Esperanto te gebruiken als voertaal voor de Europese Unie. Het voorstel werd verworpen, maar dat een aantal europarlementariërs vóór stemde, geeft bestuurslid Joke Hoobroeckx het vertrouwen dat de taal nog niet heeft afgedaan. Op de site van de vereniging Esperanto Nederland worden bij de voordelen van één internationale taal de hoge vertaalkosten van de Europese Unie aangehaald: ,,Eenderde van de begroting!''

Ewout Lamé is lid van de Esperanto jongerenvereniging. Ook hij gaat vóór de Grondwet stemmen. ,,Onze bijeenkomsten worden gefinancierd door Europa'', zegt hij. Maar dat is niet de reden van zijn stem. ,,Anders pleeg je obstructie. Europa heeft Nederland al veel goeds gebracht.'' De derde voor-stem komt van Ans Bakker, ,,ondanks de argumentatie van de regering''. Ze vindt de Grondwet ,,twee stappen achteruit'' op sociaal-economisch gebied. ,,Maar als je vindt dat er uiteindelijk een verenigd Europa moet komen, is dit ook een stap.''