Jury looft oeuvre van Bastet

Gisteren nam F. Bastet de P.C. Hooftprijs 2005 in ontvangst. De dichter en essayist werd geroemd om zijn passie en distantie.

Gisteren is in het Letterkundig Museum in Den Haag onder grote belangstelling de P.C. Hooftprijs 2005 uitgereikt aan de biograaf, dichter en essayist Frédéric Bastet (Haarlem, 1926). De gehoorzaal van het Museum, gevestigd in het complex van de Koninklijke Bibliotheek, bleek te klein om de ruim 250 genodigden een zitplaats te geven. Directeur Anton Korteweg had aanvankelijk het Muiderslot als een toepasselijke ambiance voor de laureaat op het oog, maar hij moest wegens plaatsgebrek aldaar de plechtigheid in het Museum laten plaatsvinden. Onder de belangstellenden bevond zich staatssecretaris Medy van der Laan van Cultuur.

Frédéric Bastet ontvangt de P.C. Hooftprijs voor zijn beschouwend proza. Volgens het juryrapport, uitgesproken door voorzitter Frida Balk-Smit Duyzentkunst, heeft Bastet de grenzen van het essay met zijn omvangrijke oeuvre verlegd. Bastet plaatst zichzelf als schrijver niet op de voorgrond, maar hij treedt naar achteren. Hierdoor ontstaat een wijze van schrijven en beschouwen die, zoals het woord `essay' het uitdrukt, proberend en aftastend is. In de inleiding op de grote biografie over Louis Couperus uit 1987 rekent Bastet op eerlijke wijze af met de overtuiging dat de biograaf in staat is de held of heldin van zijn boek werkelijk te begrijpen. ,,De biografie zoals gecomponeerd door Bastet werd de keizerin van het essayistische genre'', aldus het juryrapport. ,,Per definitie een proeve van geschiedschrijving, behelst zij een levensgeschiedenis.'' Elke tijd zal die levensgeschiedenis opnieuw interperteren, daarom is een biografie nooit definitief, aldus het idee van Bastet. Het is juist de mengeling van precisie en distantie, passie en bescheidenheid die voor de jury het essayistische werk van Bastet tot een hoogtepunt maakt in de Nederlandse letteren.

In haar feestrede roemde vakgenoot Eugenie Boer de veelzijdigheid van Bastet, met name zijn reeks Wandelingen door de antieke wereld. Zij benadrukte de passie van Bastet voor veelbetekende anekdotes, zoals hij die in zijn laatste boek De grote wandeling heeft uitgedrukt. De prijswinnaar toonde zich van humoristische en lichtvoetige zijde na de plechtige overhandiging van de oorkonde en een borstbeeld van P.C. Hooft zowel de jury als het publiek te laten weten dat hij werd onderscheiden voor een `raar oeuvre'. Bastet: ,,Er valt geen kop of staart aan te ontdekken, ik weet het. Maar dat correspondeert met een karakter waar ikzelf sinds mijn prilste jeugd het meest onder geleden heb.''

Het optreden van pianist Yoram Ish-Hurwitz met de muzikale uitbeelding van de drie Petrarca-sonnetten van Franz Liszt uit zijn Années de Pèlerinage onderstreepte een andere twijfel die Bastet sinds zijn prille jeugd kwelde: die van de keuze tussen de literatuur en de muziek. Hij liet weten verheugd te zijn dat hij zijn intuïtie volgde, en die leidde hem naar de literatuur. Een goede en lofwaardige keuze.