Gevoelige soevereiniteit

Art.I-42 (1) De Unie is een ruimte van vrijheid, veiligheid en recht [onder meer] door operationele samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten van de lidstaten.

Lang was er al over gedelibereerd, maar opeens was het er: het Europees arrestatiebevel. Mooi voorbeeld van de these dat onder druk (antiterreurbeleid) alles vloeibaar wordt. Want zonder de aanslagen van 11 september 2001 in de Verenigde Staten had het beslist meer voeten in de aarde gehad. Hier raakt Europa immers de kern van de nationale soevereiniteit.

De Europese Grondwet regelt dat besluitvorming op dit gevoelige terrein in de meeste gevallen niet langer unanimiteit vereist, maar dat volstaan kan worden met (gekwalificeerde) meerderheid. Zo krijgt ook nauwere samenwerking van politie, justitie en bewakers van de EU-buitengrenzen een extra steun in de rug. Europol en Eurojust bestaan al, maar zien hun actieradius uitgebreid. En een speciaal Europees korps dat nationale grenswachten te land en ter zee gaat ondersteunen, ligt in het verschiet.

Verder brengt de Grondwet een gemeenschappelijk asiel- en immigratiebeleid een stap dichterbij. De bestaande EU-verdragen gaan voor het asielbeleid niet verder dan de vaststelling van minimumregels. De Grondwet zet de deur open naar een heus Europees asielsysteem met een uniforme vluchtelingenstatus en gemeenschappelijke procedures. Voor het immigratiebeleid is nieuw dat de Grondwet hoofdlijnen trekt voor ,,een efficiënt beheer van de migratiestromen'' en ,,een billijke behandeling van onderdanen van derde landen'' die legaal in de EU verblijven.