`Alles, ook kuisheid cabine in orde'

Anders dan in Nederland klinkt er in België geen onvertogen woord over het Turkse Onur Air. Tevredenheid bij de reiziger overheerst.

Bruine koppen en uitpuilende koffers. Tussen de drommen passagiers afkomstig van vluchten uit Noord-Europa herken je de vakantiegangers uit Turkije meteen. De vlucht van Onur Air uit Izmir komt twintig minuten te vroeg aan op de Brusselse luchthaven Zaventem. Afhalers schrikken: ze zijn toch niet te laat? Nee, dat niet. De familie Arits uit het Limburgse Kinrooi wacht op opa en oma. Daar komen ze al: Henny (59) en Nies (58) slaan de armen om kinderen en kleinkinderen. Goede reis gehad? ,,De terugvlucht was prima'', vertelt Henny. ,,Maar op de heenweg, een week geleden, ging er iets mis. Na twintig minuten ongeveer draaide het vliegtuig om. Ik had het eerst niet door, totdat ik zag dat we voor de tweede keer boven Luik vlogen.''

Wat er aan de hand was kregen de passagiers niet te horen, ,,want ge verstond dat Turks nie hee''. Terug op Belgische bodem volgde de uitleg: met het toestel was niets aan de hand, maar de Duitse autoriteiten hadden toegang tot het Duitse luchtruim geweigerd wegens het daar ingestelde landingsverbod. Na een oponthoud van een half uur was het probleem kennelijk opgelost, want de Onur-machine vertrok weer. ,,Verder niets dan lof'', zegt Nies, ,,het eten, de bediening, de kuisheid van de cabine was allemaal prima.'' Ook Paul Hendrickx uit Sint Katelijne Waver bij Mechelen, die op dezelfde vlucht zat, wil niets verkeerds over de vervoerder horen. ,,Op de Turkse televisie zagen we wel berichten dat er in Nederland over Onur werd geklaagd. Maar onze ervaringen zijn heel anders. En je kunt het aan iedereen vragen.''

Bij de incheckbalie van Onur Air staat inmiddels een lange rij mensen die straks naar Izmir vliegen. Zoals het oudere echtpaar Raymond en Marie-José Gester (69 en 67), uit Malmédy in de Ardennen. ,,We zijn met een reisgezelschap van 60 mensen. We hadden iets gehoord over Onur, maar daar laten wij ons niet door afschrikken.''

Een woordvoerder van BIAC (Brussels International Airport Company) zoals Zaventem officieel heet, zegt zich in het geheel geen zorgen te maken over Onur Air. ,,Ik ben geen technieker, maar ons ministerie zou toch niet zijn nek uitsteken als het niet voor 100 procent in orde was?'' Volgens BIAC heeft Nederland ,,een stok gezocht om de hond te slaan en die stok vind je altijd wel ergens''.

Het Belgische ministerie van Verkeerswezen zegt bij monde van André Van Hoven dat er wel incidenten zijn geweest met Onur Air, ,,maar deze waar niet ernstig.'' Maar België gaat, gealarmeerd door de berichten over Onur Air, wel gerichte controles op de toestellen van de Turkse maatschappij uitvoeren, in plaats van de gebruikelijke `spot checks' waarbij steekproefsgewijs vliegtuigen van willekeurig welke vervoerder worden onderzocht.

De een zijn dood is de ander zijn brood: KLM en zijn dochters Transavia en Martinair (50 procent eigendom) hebben dankbaar geprofiteerd van de sores bij Onur Air, dat naar schatting 30 procent van de vliegmarkt naar Turkije in handen had. Touroperator Corendon nam 60.000 stoelen op jaarbasis af bij Onur Air. Directeur Atilay Uslu zegt dat met name bij Martinair en Transavia extra stoelen zijn ingekocht. Als Onur Air binnenkort weer mag vliegen, maakt Corendon daar dan gebruik van?''

[Vervolg ONUR AIR: pagina 25]

ONUR AIR

KLM: wij wilden ze geen hak zetten

[vervolg van pagina 23]

Directeur Atilay Uslu van Onur Air: ,,Wij gaan kijken hoe de klanten reageren. vakantie is emotie, mensen moeten vertrouwen hebben in het product, anders doen we het niet.''

KLM topman Leo van Wijk ontkent desgevraagd dat Nederlandse luchtvaartmaatschappijen de Turken een hak wilden zetten uit concurrentieoverwegingen. Van Wij: ,,Als je kijkt naar de incidenten met Onur Air die Inspectie heeft gesignaleerd, dan is er geen sprake van een flauwekulletje.'' Van Wijk noemt het incident met de `reverse thrust', het omkeren van de straalwerking in de motoren, waardoor het toestel na aankomst remt. Bij een vliegtuig van Onur Air in Antalya had dit echter vlak voor opstijgen op 8 mei plaats en kon nog worden verholpen.

`Reverse thrust' in volle vlucht is één keer voorgekomen, in 1991, met een Boeing 767 van Lauda Air op weg van Bangkok naar Wenen. In een van de motoren sloegen op tien kilometer hoogte de remmen aan. ,,Wat er dan gebeurt is als je in een roeibootje maar met één spaan roeit'', legt de zegsman van BIAC uit, ,,je tolt in het rond.'' De Boeing van Lauda Air klapte destijds na een paar seconden uit elkaar; alle 223 inzittenden kwamen om het leven.

Volgens topman Leo van Wijk van KLM onderkent de luchtvaartsector de gevaren die schuilen in de wildgroei wegens de opkomst van de prijsvechters. ,,Dankzij de deregulering kun je tegenwoordig met heel weinig middelen een luchtvaartmaatschappij beginnen; maar daar zitten wel veiligheidsrisico's aan'', zegt hij. ,,Voorheen lag de controle op de vliegtuigen bij de autoriteiten in de herkomstlanden. Maar in de IATA – de overkoepelende International Air Transport Association – hebben we gezegd: misschien zijn er wel landen waar het toezicht op de luchtvaart niet zo goed is. De IATA heeft daarom onafhankelijke inspecteurs aangesteld''.