Afweerstoffen tegen de bof laten wratten verschrompelen

Wratten zijn te genezen door ze met stukken van het bofvirus of brokstukken van een schimmel in te spuiten. Deze behandeling roept een afweerreactie op, ook tegen het humaan papillomavirus (HPV) dat de huidaantasting veroorzaakt. Daardoor verdwijnen in de meeste gevallen ook eventueel aanwezige onbehandelde wratten. De waarde van deze nieuwe behandeling blijkt uit een klinische trial, uitgevoerd door dermatologen van de University of Arkansas in Little Rock (Archives of Dermatology, mei).

Bijna iedereen krijgt ooit wel eens wratten. De meeste zitten op de vingers, rond de nagels, op de knieën, in het gezicht, op de hoofdhuid of onder de voeten. Gewone wratten kunnen zich wel verspreiden maar ze zijn niet erg besmettelijk en nooit kwaadaardig. Een uitzondering vormen genitale wratten die zeer besmettelijk zijn en bijvoorbeeld tot baarmoederhalskanker kunnen leiden, maar die worden veroorzaakt door een apart type HPV. De vorm en uiteindelijke grootte van een wrat zijn afhankelijk van het type HPV – daarvan bestaan er ongeveer 60 – en de plaats op het lichaam. Wratten op de huid verdwijnen vaak spontaan, maar sommige blijven jarenlang bestaan of verdwijnen om later weer terug te keren. Wratten kunnen op verschillende manieren worden verwijderd. Aanstipvloeistoffen, speciale pleisters, vloeibare stikstof of laserbehandelingen hebben zelden een blijvend resultaat. De behandelingen vernietigen de wrat, maar het veroorzakende virus is vaak niet geheel weg en kan een nieuwe wrat vormen. Een afweerreactie tegen het betrokken HPV-type zou een eind maken aan steeds opnieuw verschijnende wratten.

Enkele jaren geleden was al aangetoond dat wratten verdwijnen door ze met de afweeropwekkende delen (antigenen) van het bofvirus of de schimmels Candida of Trichophyton in te spuiten. De twee schimmels zijn bekende ziekteverwekkers en veroorzaken huid- en slijmvliesaandoeningen als spruw en ringworm. Dermatologen gebruiken deze antigenen vaak om te bepalen of iemand met één van deze ziekteverwekkers besmet is (geweest). De onderzoekers hebben nu bij wrattendragers gekeken of de antigenenbehandeling betere resultaten heeft dan het wachten op spontane genezing. Tweehonderd patiënten met hardnekkige wratten werden in twee groepen ingedeeld. De ene kreeg antigenen in een wrat ingespoten terwijl bij de andere groep een nepinjectie met een zoutoplossing kreeg. Vooraf was met een huidtest bepaald welk antigeen bij welke patiënt de grootste kans op succes zou geven. Bij patiënten met meerdere wratten werd alleen de grootste wrat behandeld. In de met antigeen behandelde groep verdween de behandelde wrat in ruim de helft van de gevallen. In de andere groep deed een kwart van de wratten spontaan hetzelfde. Een belangrijk voordeel van de antigeenbehandeling was dat bij mensen met meerdere wratten het verdwijnen van één wrat ook tot het verdwijnen van de onbehandelde wratten leidde. Uit bloedonderzoek bleek dat bij deze patiënten een duidelijke immunologische reactie op HPV was opgetreden. Hoewel iedere patiënt met wratten voordeel van deze behandeling kan hebben, lijkt zij vooral geschikt voor patiënten met grote aantallen wratten of een groot aangetast huidoppervlak.