`Geen onderzoek Oezbeeks geweld'

De Oezbeekse president Karimov heeft in een telefoongesprek met VN-chef Kofi Annan laten weten tegen een internationaal onderzoek te zijn naar de toedracht van de schietpartij vorige week vrijdag in de stad Andizjon. Groot-Brittannië en de Verenigde Naties hadden gevraagd om een onderzoek naar het optreden van regeringstroepen.

Volgens Oezbekistan zijn 169 mensen omgekomen bij het geweld, maar ooggetuigen spreken van 700 slachtoffers, meer dan 500 in Andizjon en 200 in Pachtabad. VN-chef Annan liet gisteren weten dat Karimov hem had gezegd dat ,,hij geen internationaal team nodig had om de feiten vast te stellen''. Volgens Annan zei Karimov dat ,,hij de situatie onder controle had en dat hij elke maatregel aan het nemen was om degenen die verantwoordelijk zijn, rekenschap te laten afleggen''.

Het regime van Karimov is onder toenemende internationale druk komen te staan door het gebruikte geweld. De woordvoerder van president Bush herhaalde gisteren Amerikaanse oproepen voor een ,,meer open en verantwoordelijk regering''. De Verenigde Staten hebben nauwe banden met Oezbekistan en onder meer een luchtmachtbasis in het zuiden, die dient ter logistieke ondersteuning van de operaties in Afghanistan.

De VS hebben gisteren gezegd dat zij hun operaties op die basis gaan terugschroeven. Het hoofd van het US Central Command, general John Abizaid, sprak van een ,,bezonnen stap'' na het recente geweld. Maar de stap moest niet worden gezien als een politieke boodschap van afkeuring aan het adres van president Karimov, zei Abizaid.

De onrust in Andizjon begon toen opstandelingen de gevangenis van de stad bestormden en 23 vooraanstaande zakenlieden bevrijdden die ervan beschuldigd werden islamitische extremisten te zijn. Er volgde een grote bijeenkomst, die ook gevoed werd door frustraties over armoede en werkloosheid. Volgens ooggetuigen schoten regeringstroepen daarop lukraak in de menigte.

De regering zegt dat niet op vreedzame demonstranten is geschoten, en alleen op islamitische militanten die het protest hadden georganiseerd.

Een mensenrechtenexpert van de VN heeft gisteren aan Oezbekistan toestemming gevraagd om onderzoek te mogen doen in het land. Philip Alston, speciaal onderzoeker bij de Verenigde Naties voor willekeurige executies, zei in een verklaring ,,diep bezorgd'' te zijn over de toedracht van de schietpartij vorige week vrijdag.