Druk groeit op Oezbeekse regering

Groot-Brittannië en de Verenigde Naties hebben dringend om een internationaal onderzoek gevraagd naar de toedracht van de schietpartij afgelopen vrijdag in de stad Andizjon in Oezbekistan.

Hoge Commissaris voor de Mensenrechten van de Verenigde Naties, Louise Arbour, eiste gisteren een onafhankelijk onderzoek. Ook de Britse minister van Buitenlandse Zaken, Jack Straw, wil een internationaal, onafhankelijk onderzoek. ,,Er moet dringend iets gebeuren om een einde te maken aan de walgelijke gebeurtenissen in Oezbekistan'', aldus Straw gisteren tijdens een bezoek aan de VS.

In Andizjon openden regeringstroepen van de Oezbeekse president Karimov vrijdagavond het vuur op betogers, nadat opstandelingen met geweld de deuren van de gevangenis hadden geopend en 23 vooraanstaande zakenlieden hadden bevrijd. Volgens de Oezbeekse regering vielen daarbij 169 doden. Ooggetuigen spreken van 700 slachtoffers, meer dan 500 in Andizjon en 200 in Pachtabad.

Oezbeekse militairen hebben vannacht de stad Kara-Suu, op de grens met Kirgizië, heroverd. Volgens plaatselijke bronnen zijn de afgelopen nacht ongeveer duizend militairen de stad binnengetrokken. Er zou niet zijn geschoten. Kara-Suu was sinds zaterdag, kort nadat een opstand uitbrak in het nabij gelegen Andizjon, in handen van opstandelingen. Hun leider, Bachtior Rachimov, die de vestiging van een islamistische staat voorstaat, zou zijn gearresteerd.

In een poging tegemoet te komen aan de groeiende internationale kritiek heeft president Karimov, een trouw bondgenoot van de Amerikaanse president Bush in de strijd tegen het terrorisme, gisteren een aantal internationale diplomaten toegelaten in Andizjon. Onder andere de Amerikaanse, Britse en Franse ambassadeur kregen daar een keurig opgeruimde stad te zien.

De Oezbeekse regering ontkent geschoten te hebben op de betogers. ,,Hoe durft u te zeggen dat wij het vuur hebben geopend op vreedzame demonstranten? Het was juist een bloedige aanval op onze politieagenten'', aldus minister Zakir Almatov van Binnenlandse Zaken.

De Britse oud-ambassadeur in Oezbekistan Craig Murray omschreef de Amerikaanse reactie op de schietpartij in Andizjon als ,, vrome woorden zonder daden''. Washington vraagt Oezbekistan, waar een Amerikaanse basis is gevestigd, om meer ,,openheid en toegankelijkheid'', maar waarschuwt tevens voor ,,mensen die geweld uitlokken''.