Nieuwe olie- en gaswet voor Bolivia

In Bolivia is gisteren, na bijna twintig maanden van debat en protest, een nieuwe olie- en gaswet aangenomen. Onder de wet worden buitenlandse oliemaatschappijen gedwongen om meer belasting te betalen.

President Carlos Mesa weigerde het wetsvoorstel te ondertekenen. Hij meent dat de belastingverhoging (32 procent van de opbrengst, boven op de al bestaande 18 procent) buitenlandse investeerders zal afschrikken en de nationale eenheid in gevaar brengt.

Maar bij ontbreken van een handtekening of een veto van Mesa werd het voorstel teruggestuurd naar het Congres waar de voorzitter tekende. De wet wordt van kracht na publicatie in de Staatscourant.

Het gasvraagstuk zorgt al jaren voor onrust in het Latijns-Amerikaanse land. Het Boliviaanse gas 14.800 miljard kubieke meter, genoeg voor de komende 500 tot 1000 jaar kan het land een belangrijke impuls geven. Buitenlandse oliemaatschappijen hebben inmiddels vier miljard dollar geïnvesteerd om de gasvelden te exploreren. De Braziliaanse oliegigant Petrobas is daarnaast bereid La Paz te helpen bij onder meer het aanleggen van wegen. Voor een land waar tweederde van de bevolking minder dan twee dollar per dag verdient, zijn de inkomsten van levensbelang. En als het failliete land de brandstof verkoopt kan het zijn rekeningen betalen.

Maar vakbonds- en indianenleiders menen dat de inkomsten van de gaswinning en -export slechts ten goede komen aan buitenlanders en niet aan de Bolivianen, van wie 70 procent in armoede leeft. Demonstranten eisten de afgelopen dagen dan ook de nationalisering van de Boliviaanse gasreserves, of nog hogere belastingen.

De belangrijkste oppositiepartij Movimiento al Socialismo (MAS), die veel steun heeft onder de protesterende indianen, kondigde aan door te gaan met demonstraties. ,,We zullen tegen deze wet strijden'', zei gisteren Dionisio Nuñez.

De dreiging van demonstraties is weer een tegenslag voor Mesa, die aantrad nadat zijn voorganger Sanchez de Lozada na protesten over het gas werd gedwongen om af te treden. Mesa diende eerder dit jaar zijn ontslag in omdat volgens hem het land ,,onregeerbaar'' was geworden door de meer dan 820 demonstraties, sociale protesten en blokkades. Het Congres weigerde toen het ontslag te verlenen.

De nieuwe wet is ook een klap voor oliemaatschappijen. Bedrijven ,,hebben gasreserves gevonden, maar de condities om ook maar te denken over exploitatie zijn er nog niet geweest'', zei Carlos Alberto López, oud-staatssecretaris van Energie tegen de Amerikaanse krant The New York Times. De directeur van het Spaanse Repsol, Julio Gavito, gaf in de Boliviaanse krant La Razón aan dat het bedrijf ,,hierdoor wordt gedwongen de gasvelden te verlaten''.

Congresleden noemen de olie- en gaswet een compromis. ,,Niemand is echt blij met deze wet, maar het is een gulden middenweg'', zei Congreslid Erica Brockman tegen persbureau Bloomberg.