Kamer twijfelt over weren Antillianen

Het kabinet wil met een strenge toelatingsregeling voorkomen dat Antilliaanse jongeren in Nederland in de misdaad belanden. De Kamer steunt dat plan.

Steun was er gisteren in de Tweede Kamer volop voor de plannen van het kabinet om een wettelijke toelatings- en terugkeerregeling in te stellen voor kansarme Antilliaanse en Arubaanse jongeren die in Nederland voor grote problemen zorgen. Het Kamerlid Sterk (CDA) moedigde het kabinet zelfs tot nog grotere daadkracht aan. ,,Deze plannen moeten niet het zoveelste praatpapier worden'', waarschuwde ze, ,,want de kinderen die kansarm zijn op de Antillen worden nog kansarmer in Nederland.'' Een ruime meerderheid (CDA, VVD, D66, LPF en SGP) was voor. GroenLinks was tegen. ,,Rijksgenoten worden zo tweederangs Nederlanders'', aldus het Kamerlid Azough (GroenLinks).

Maar er was ook scepsis bij de linkse en christelijke oppositiepartijen over de juridische haalbaarheid van de voorstellen. Het kabinet wil Antilliaanse jongeren weren en uitzetten die geen voogd in Nederland hebben, gebrekkig zijn geschoold of zich schuldig maken aan een gewelds- of drugsdelict. Dat kan door aan te sluiten bij de sociale vormingsplicht op de Antillen. Maar dit leer- en werktraject voor jongeren zonder basisopleiding is nog niet door de parlementen op de eilanden goedgekeurd. De Kamerleden Dijsselbloem (PvdA) en Van Bommel (SP) menen dat de juridische bodem onder de kabinetsplannen wegvalt als die vormingsplicht er niet komt. Volgens Dijsselbloem is de kans zelfs reëel dat Willemstad van de sociale vormingsplicht afziet, nu Nederland de plannen voor het weren van risicojongeren eenzijdig heeft afgekondigd.

De ministers Verdonk (Vreemdelingenzaken en Integratie, VVD) en Pechtold (Koninkrijksrelaties, D66) benadrukten dat ze graag willen samenwerken met de eilanden, maar dat Nederland desnoods eenzijdig toelatings- of vestigingseisen kan stellen. De linkse en christelijke oppositiepartijen bleven dat betwijfelen. ,,Was de instemming van de Antilliaanse regering gezien het statuut van het Koninkrijk der Nederlanden niet noodzakelijk, zelfs cruciaal?'', opperde Van Bommel. Ook fractieleider Dittrich van D66 voorzag juridische haken en ogen, maar achtte het bieden van perspectief voor de risicojongeren, zowel in Nederland als op de Antillen, belangrijker ,,dan maar te blijven hameren op de juridische mogelijk- en onmogelijkheden''.

Verder werd minister Pechtold door PvdA, SP en GroenLinks te verstaan gegeven dat hij minder in clichébeelden over de Antillen moet spreken. De bewindsman zei in het debat dat politiek op de Antillen vaak met meer emotie gepaard gaat dan in Nederland. De verklaring, aldus Pechtold, waarom zo woedend was gereageerd in Willemstad op de migratiebeperkingen. ,,Het gaat om oprechte gevoelens van vernedering'', hield Azough de net aangetreden bewindsman voor, die vorig week op de Antillen was toen de regeringsplannen uitlekten.

Dijsselbloem pleitte er verder voor om juist meer aandacht te besteden aan de Antilliaanse probleemjongeren die vanaf de jaren negentig naar Nederland zijn gekomen. ,,De regeling geldt niet voor hen'', aldus Dijsselbloem, ,,terwijl het juist wel deze groep is die voor grote overlast zorgt in de grote steden.'' Hij hamerde op opvang van deze jongeren in internaten.

Maar volgens Verdonk hebben gemeenten tot dusver aangeven meer heil te zien in projecten voor begeleid wonen. De VVD sprak de mening uit dat Antillianen en Arubanen die in Nederland zijn veroordeeld voor misdrijven waarop minimaal een half jaar cel staat, hun straf moeten uitzitten in een gevangenis op het eiland waar ze vandaan komen. Volgens Verdonk kan dat alleen als de betrokken gedetineerde daarmee instemt.

Het debat werd bijgewoond door tientallen verontruste Antillianen en Arubanen. De vergaderzaal, waar extra beveiligingspersoneel was, zat zo vol dat zestig mensen de discussie via een internetverbinding in een andere zaal moesten volgen.

In twee verklaringen verwierpen diverse Antilliaanse en Arubaanse organisaties het ,,apartheidsbeleid'' van het kabinet.