Kabinet is tevreden over eigen beleid

Het kabinet is tevreden met het uitgevoerde beleid over het afgelopen jaar. Er is voortgang geboekt ondanks sociale protesten en maatschappelijke schokken, zoals de moord op Theo van Gogh.

Dit schrijft het kabinet in het Rijksjaarverslag 2004, dat vanmiddag is gepresenteerd. Volgens een gisteren gepubliceerde peiling van TNS-NIPO bevindt het vertrouwen van burgers in het kabinet zich op een ,,historisch dieptepunt''.

In het jaarverslag legt het kabinet verantwoording af over het gevoerde beleid en over het financiële beheer in het afgelopen jaar. Centraal staat de vraag of de doelen, zoals gepresenteerd op prinsjesdag, daadwerkelijk zijn gehaald.

De Algemene Rekenkamer stelt vast dat door voortdurende, grootschalige reorganisaties bij het rijk de departementen het risico lopen de controle op het financiële beheer uit het oog te verliezen. Volgens het kabinet is dit beheer van de departementen nu goed op orde. De rechtmatigheid van de uitgaven en ontvangsten bedraagt 99 procent.

Het kabinet is van oordeel dat de uitvoering van het regeerakkoord – slagvaardiger overheid, sterkere economie en houdbare overheidsfinanciën – ,,op de meeste punten op koers ligt''. Zo is de criminaliteit het afgelopen jaar met tien procent afgenomen, terwijl de samenwerking tussen politie, openbaar ministerie en rechterlijke macht is verbeterd.

Ook het aantal mensen dat zich onveilig voelt (27 procent in 2004) is afgenomen ten opzichte van het voorgaande jaar. De capaciteit van inrichtingen voor jeugdige delinquenten is met 9 procent toegenomen.

Uit onderzoek blijkt dat het ministerie van Onderwijs jaarlijks ruim 1.500 verschillende regelingen aan de onderwijsinstellingen oplegde. In 2004 zijn hiervan 600 regelingen geschrapt. In het onderwijs is het tekort aan leraren en onderwijzers het afgelopen jaar nagenoeg verdwenen.

Op het gebied van hervorming van de sociale zekerheid heeft het kabinet in november overeenstemming bereikt met de sociale partners, waardoor ingrijpende wetgeving mogelijk werd op het gebied van pensioenregelingen.

De Rekenkamer heeft de jaarverslagen van het rijk en de departementen over 2004 goedgekeurd. Daarmee geeft de Rekenkamer haar fiat aan 167 miljard euro aan uitgaven en 166 miljard aan inkomsten.

De zogenoemde Verantwoordingsdag is eind jaren negentig ingesteld om de Tweede Kamer een beter inzicht te geven in de resultaten van het overheidsbeleid. De politieke betekenis ervan is inmiddels beperkt. Zo hebben de fractieleiders van de coalitie aangekondigd dat ze morgen niet aanwezig zijn bij het parlementaire debat over de jaarverslagen. Minister Zalm (Financiën) toonde zich vanmorgen ,,verrast'' over het wegblijven van de fractieleiders. De Kamer had vorig jaar zelf gevraagd om een debat met het hele kabinet. ,,De Kamer moet maar eens goed kijken of ze dit experiment geslaagd vindt'', aldus Zalm.

Twee keer maakte de Rekenkamer afgelopen jaar bezwaar, bij de huursubsidie en bij het subsidiebeheer in de zorg.

De twee bezwaren die de Rekenkamer afgelopen jaar maakte, bij de huursubsidie en bij het subsidiebeheer in de zorg, zullen door de verantwoordelijke bewindslieden (Dekker van VROM, en Hoogervorst van VWS) beter gecontroleerd worden, hebben zij toegezegd.

Het kabinet is bij het huidige begrotingsbeleid verplicht bij nieuwe plannen concreet aan te geven wat het beoogde maatschappelijke doel is. Volgens de Rekenkamer is dit in 2004 voor 41 procent van alle plannen bereikt. Bij minder dan de helft ervan (16 procent van het totaal) kan daadwerkelijk gecontroleerd worden of de beoogde resultaten bereikt zijn.

Van bijna 90 procent van de begroting is duidelijk wat het beschikbare budget is, van ruim 70 procent is ook aangegeven welke prestaties daarvoor moeten worden verricht.

Het ministerie van VWS zette in 2003 het mes in het subsidiebeleid. Volgens de Rekenkamer scoorde het ministerie hierop onvoldoende. Ambtenaren die subsidieaanvragen in behandeling nemen kijken onvoldoende naar kwaliteitseisen en houden zich niet altijd aan de wettelijke termijnen. In een enkel geval raakte een heel dossier of delen ervan kwijt.

In het jaarverslag van het ministerie van Sociale Zaken heeft de Rekenkamer enkele fouten en onzekerheden in de financiële informatie geconstateerd ,,die de tolerantiegrenzen overschrijden''. Ten onrechte zijn contracten niet Europees aanbesteed en er bestaat onzekerheid over de juistheid van voorschotten uit het Europees Sociaal Fonds.

De rapporten van de departementen zijn te vinden op www.minfin.nl