Eurozone zit muurvast

Het volgen van het rentebeleid van de Europese Centrale Bank (ECB) is een van de saaiste beroepen ter wereld geworden. De bank heeft de rente sinds juni 2003 op een constant niveau van 2 procent gehouden en het ziet er vooralsnog niet naar uit dat de rente zal stijgen of dalen. Maar deze uiterlijke kalmte is slechts schijn. Op de achtergrond speelt zich een economisch en politiek drama af dat de toekomst van de euro bedreigt. In dat drama vertolken drie partijen een hoofdrol: monetaire economie, politici en bankiers.

De monetaire economie gedraagt zich als een moeilijk opvoedbaar kind dat om discipline schreeuwt. Het groeitempo van de meest gebruikte indicator van de geldvoorraad is toegenomen tot 6,5 procent, ruim boven de door de ECB beoogde 4,5 procent. De leningen aan de privé-sector zijn in maart met 7,6 procent gestegen, inclusief een groei van 10 procent bij de hypotheken. Nu het rentepercentage lager ligt dan het inflatiepercentage van 2,1 procent is het risico groot dat de buitensporige kredietgroei uiteindelijk tot een hogere inflatie zal leiden.

De politici spelen de rol van de onverschillige ouders. De ministers van Financiën van de eurozone maken zich niet echt zorgen over de inflatie, althans nóg niet. Zij zijn veel bezorgder over de gevolgen van de werkloosheid en de trage groei voor hun (her-)verkiezingsperspectieven. Een hogere rentestand kan de consumenten (lees: de kiezers) tegen ze in het harnas jargen.

En de ECB zelf is veroordeeld tot de treurige rol van de machteloze toeschouwer. ECB-president Trichet heeft het manmoedig over de risico's van een hogere inflatie en ongedisciplineerd lenen, maar hij is te bang om in te grijpen.

Hij maakt zich zorgen dat de politici een hogere rente zouden bestrijden met nog hogere overheidstekorten. En dreigender op de langere termijn is dat de ministers van Financiën wel eens zouden kunnen gaan morrelen aan de politieke onafhankelijkheid van de ECB. Dat vereist het breken van een paar plechtige beloften, maar het overboord kieperen van de regels van het Stabiliteitspact toont aan hoe weinig moeite de ministers daarmee hebben. Dit drama kan nog steeds goed aflopen, als de groei in de eurozone aantrekt. Maar daarvoor is een onwaarschijnlijke plotwending nodig. Het verhaal lijkt zich echter in een andere richting te ontwikkelen, die van een verzwakking van het beleggersvertrouwen in de eenheidsmunt.

Onder redactie van Hugo Dixon. Voor meer commentaar: zie www.breakingviews.com. Vertaling Menno Grootveld.