Crisis Canada afgewend door overstap

Een algemeen verwachte kabinetscrisis in Canada is gisteren waarschijnlijk afgewend door de overstap van een prominent lid van de oppositie naar de regering van premier Paul Martin.

Belinda Stronach, een voormalige topvrouw in de Canadese zakenwereld, schokte het land door de Conservatieve partij te verlaten om minister van Sociale Zaken te worden in het Liberale kabinet. Martins regering balanceert al weken op de rand van de afgrond wegens een corruptieschandaal.

De overstap van Stronach betekent dat de oppositie getalsmatig aanmerkelijk minder kans maakt om het kabinet morgen ten val te brengen bij een stemming over de federale begroting in het Lagerhuis in Ottawa. Tot gisteren zag het ernaar uit dat de twee grootste oppositiepartijen, de Conservatieven en het separatistische Bloc Québécois, die krachtmeting krap zouden gaan winnen. Oppositieleider Stephen Harper erkende gisteren dat dat nu ,,veel minder waarschijnlijk'' is.

Stronach, tot begin vorig jaar topvrouw van auto-onderdelenmaker Magna International, een van de grootste multinationale ondernemingen in Canada, verklaarde gisteren in Ottawa dat ze de koers van de oppositieleider om de regering koste wat kost ten val te brengen schadelijk vindt voor het land. Ze uitte bedenkingen bij zijn alliantie met de separatisten om electorale munt te slaan uit het corruptieschandaal rond de Liberale partij. Het schandaal, waarbij overheidsgeld zou zijn doorgesluisd naar de Liberale partij in Québec, is olie op het vuur voor de afscheidingsbeweging in de overwegend Franstalige deelstaat.

Stronach schaarde zich aan de zijde van Martin, die er vorige maand voor pleitte om te wachten met verkiezingen totdat een gerechtelijk onderzoek naar de kwestie is afgerond, later dit jaar. Die optie geniet volgens peilingen ook de voorkeur van een meerderheid van de Canadese bevolking. Volgens Harper, die Stronach vorig jaar versloeg in de strijd om de leiding van de Conservatieve partij, is haar stap eerder ingegeven door persoonlijke ambitie.

Door de overstap van Stronach hebben de Liberalen 132 zetels in het Lagerhuis. Door hun alliantie met de sociaal-democratische NDP kunnen ze morgen rekenen op 151 stemmen. De Conservatieven en het Bloc hebben nu samen 152 zetels. Er zijn drie onafhankelijke leden, van wie er een heeft verklaard te zullen meestemmen met de regering. Daarmee is het lot van Martins kabinet in handen van de twee andere onafhankelijken. Alleen als zij allebei met de oppositie meestemmen, valt het kabinet; mochten de stemmen staken, dan geeft de voorzitter van het Lagerhuis, een Liberaal, de doorslag (anders stemt hij niet).