Spinks strijdt nederig maar vastberaden om basketbaltitel

In de basketbalfinale (best-of-seven) leidt Amsterdam met 1-0 tegen Zwolle, dat vanavond thuis speelt. Joe Spinks (32) is de grote man bij Amsterdam. ,,God keeps me going.''

Speciaal voor de play-offs heeft Joe Spinks zijn hagelwitte basketbalschoenen met een zwarte viltstift bewerkt. `Humble determination' staat op zijn rechterschoen. Nederig maar vastberaden gaat de Amerikaanse basketballer, al jaren een van de drijvende krachten van Amsterdam Astronauts, dit jaar de strijd om de Nederlandse titel aan.

,,Het gaat om het tonen van nederigheid'', zegt Spinks. ,,Ik zou me kunnen gedragen als een egoïstische basketballer, maar dat geeft me geen bevrediging. Het gaat niet om mij maar om God. Ik heb mijn leven aan Christus gegeven en maak deel uit van Gods koninkrijk. Het is moeilijk uit te leggen, maar dat is wie ik ben.'' Zijn gedrevenheid komt voort uit zijn geloof. ,,God keeps me going.''

De 1,99 meter lange forward uit Ashebora, North Carolina is een trots man, met een zuidelijk temperament. Spinks erkent dat het wel eens wringt tussen de gelovige Joe buiten het veld en de fanatieke, soms explosieve basketballer binnen de lijnen. Spinks is geen lieverdje. Niet voor niets luidt zijn bijnaam `The Bull'. ,,Van nature ben ik trots. Ik heb moeten leren om in het veld de controle over mezelf te houden en niet te reageren op provocaties van de tegenstander. Het gaat beter. Ik ben rijper geworden.''

Wat betreft het andere deel van zijn motto, vastberadenheid, heeft Spinks minder last van morele dilemma's. ,,Ik geloof gewoon niet in opgeven'', zegt het boegbeeld van Amsterdam. Die onverzettelijkheid is een van de handelsmerken van Spinks, die met de Astronauts vier titels op rij (1999-2002) won en tweemaal werd uitverkozen tot `meest waardevolle speler' (MVP) van de eredivisie. Daarnaast is hij een allround speler die alle facetten van het spel beheerst. Met zijn rake worpen, rebounds, assists en steals heeft Spinks de afgelopen jaren zijn waarde voor Amsterdam onomstotelijk bewezen.

Hij wordt op handen gedragen door de fans, zoals zaterdag blijkt na het met 84-73 gewonnen eerste duel tegen Zwolle Landstede in de finalereeks (best-of-seven). ,,Je kunt beter populair zijn dan onbekend'', grijnst Spinks temidden van jeugdige handtekeningenjagers. Zoals in het verleden vaker het geval was, eist Spinks de hoofdrol op. Met 28 punten is hij de meest productieve speler. En hij gaat voor in de strijd, met zijn rebounds en steals.

Spinks dicht Amsterdam, derde in de reguliere competitie, goede kansen toe in de finale. Het vertrouwen is volgens hem gegroeid na de kwartfinale tegen Den Helder (2-0) en de halve finale tegen Nijmegen (3-1). ,,De kracht van dit team is dat we met ons hart spelen. We hebben veel blessures gehad en waren vermoeid na de wedstrijden in de Europa Cup. Dat hebben we allemaal overwonnen.'' Wat zijn rol is in het team? ,,Gewoon mijn deel van het werk doen en een voorbeeld zijn voor andere spelers.''

In zijn tijd aan de Campbell University, waar hij sportmanagement studeerde, speelde hij vier jaar college basketbal. Maar Spinks werd te licht bevonden voor het hoogste niveau, de Amerikaanse profcompetitie NBA. De belangstelling van Miami Heat werd niet concreet. Spinks treurde niet lang om het einde van de droom van iedere Amerikaanse basketballer. ,,Ik heb een goede tijd gehad in België.''

Spinks koos net als veel van zijn landgenoten die de NBA niet haalden voor het Europese avontuur. Maar, anders dan veel Amerikaanse spelers in Europa, leidt Spinks geen zwervend bestaan. Hij speelde een seizoen voor Lahti in Finland, trok dan naar Vilvoorde in België en speelde een half jaar in Portugal. Sinds 1998 is hij trouw aan de Astronauts, waar hij inmiddels aan zijn zevende seizoen bezig is. Spinks maakte de succesjaren onder kampioenenmaker Ton Boot mee. ,,Ik voel me hier thuis. Nederlanders zijn in het begin afstandelijk. Maar als je eenmaal vrienden met ze bent, heb je een band voor het leven'', zegt de inwoner van Diemen. Spinks weet zich omringd door een hechte vriendenkring en heeft zijn religieuze thuisbasis gevonden in Amstelveen, bij de internationale kerk Crossroads. Zijn vrouw Dawn doet er vrijwilligerswerk.

In 1998, toen Spinks in Portugal met een enkelblessure sukkelde en zijn basketballoopbaan op een dood spoor leek beland, haalde Boot hem naar Amsterdam. Terugblikkend spreekt Spinks van een omslagpunt in zijn leven. ,,Ik was naar Portugal gegaan voor het geld. Dat was een slechte beslissing. Ik raakte steeds weer geblesseerd en ben in die tijd vijftien kilo aangekomen. Bovendien zat mijn verloofde in Amerika. Ik was al terug in de States en had een stom baantje als vertegenwoordiger, toen Boot belde. Hij kende mij van de Belgische competitie. `Wow, Boot. Heavy, dat is de coach van (kampioen, red.) Oostende', dacht ik.''

Spinks mist zijn voormalige coach wel eens. ,,Ik had een goede werkrelatie met Boot. `Doe wat ik vraag en doe je best om mentaal zo hard als je kunt te spelen', hield hij de spelers voor. Ik houd wel van zijn filosofie. Boot heeft me mentale weerbaarheid bijgebracht. Hij had me in de begintijd bij Astronauts terecht kunnen ontslaan, want ik was helemaal uit vorm. Ik bedank hem nog wel eens in mijn gebeden; ik dacht dat mijn loopbaan voorbij was.''

Zijn toekomst bekijkt Spinks van jaar tot jaar. De 32-jarige basketballer hoopt nog twee seizoenen als speler actief te zijn. Bij welke club is nog onzeker, want zijn contract loopt na dit seizoen af. Spinks staat in de belangstelling van een aantal clubs, maar zegt niet welke. Of hij nooit in de sterkere Italiaanse of Spaanse competitie heeft willen spelen? ,,Ik kan daar meer verdienen, maar geld is niet alles. Amsterdam heeft me altijd goed behandeld. Het niveau van de Nederlandse competitie is goed en blijft voor mij een uitdaging.''

Na zijn actieve loopbaan wil Spinks coach worden. Hoewel Amsterdam zijn tweede thuis is geworden, gaat zijn voorkeur uit naar een high school in zijn vaderland. ,,Ik mis mijn familie en het warme klimaat van het Zuiden. En ik mis de keuken van mijn moeder.''