Pinkstermaandag geen werkdag maar ook geen vrije dag

De sportschool was gisteren open. ,,We werken net als op een zondag'', zei leraar Gregory, als altijd vol geestdrift. Het klonk vanzelfsprekender dan het was: de leiding hield zich zowaar aan de nieuwe wet, die gisteren voor het eerst de nationale `solidariteitsdag' voorschreef. De verontwaardiging en verwarring daarover waren zo groot dat niemand wist wie nu wel zou gaan werken en wie niet.

Na de hittegolf van augustus 2003, die vijftienduizend meest oudere mensen en gehandicapten het leven kostte, besloot de Franse regering van de vrije pinkstermaandag een werkdag te maken. Van de opbrengst, geschat op twee à drie miljard euro, worden voorzieningen bekostigd ter voorkoming van herhaling van de dramatische gebeurtenis.

Maar wat destijds geaccepteerd werd groeide voor de regering van premier Jean-Pierre Raffarin de laatste weken uit tot een nachtmerrie - die des te slechter uitkwam met het oog op het referendum over de Europese Grondwet op 29 mei. Na een reeks van peilingen die een overwinning van het door de regering vurig gewenste `ja' voorspelden, is het `nee' vorige week aan een nieuwe opmars begonnen. Het verband met de `solidariteitsdag' ligt voor de hand.

Vanavond maakt premier Raffarin de balans op, op televisie. Volgens de voorlopige indruk komt die neer op `noch-noch': pinkstermaandag was noch een vrije dag noch een werkdag. De meeste postkantoren waren open, maar bepaalde loketten bleven er dicht. In het onderwijs kwam slechts de helft van het onderwijzend personeel opdagen, ten behoeve van minder dan één op de twee leerlingen op de basisscholen en hooguit vijftien procent van de middelbare scholieren.

Het openbaar vervoer lag in tal van steden stil, maar functioneerde normaal in Parijs. Daar had de directie werkwilligen een premie van honderd euro in het vooruitzicht gesteld. Ook bij de Spoorwegen bleven problemen uit: de directie betaalt de vrije dag in ruil voor langere werkdagen tijdens de rest van het jaar – 1 minuut en 52 seconden om precies te zijn. Veel bedrijven, zoals bijvoorbeeld Renault, voerden een verplichte snipperdag in. Bij andere namen de werknemers vrijwillig een vrije dag op. ,,Net als voor een lang Hemelvaartsweekeinde'', zo stelde de regering opgelucht vast.

Maar al bleef chaos uit, het `noch-noch'-resultaat is volgens krantencommentaren ernstig genoeg. Volgens dagblad Libération zegt ,,de epiloog van één van die psychodrama's waar Frankrijk het patent op heeft [...] veel over het gezag en de competentie van de regering.'' Anderen wijzen op de schade voor de Republiek – waarvan de burgers zich naar eigen inzicht aan de wet houden.