`Chodorkovski schuldig aan ontduiking belasting'

De Russische oliemagnaat Michail Chodorkovski en zijn financiële rechterhand Platon Lebedev zijn schuldig bevonden aan fraude en belastingontduiking. Dat meldde het persbureau Interfax omstreeks het middaguur. De rechter zou het duo schuldig achten aan zes van de zeven aanklachten. Het wijzen van het vonnis werd vanmiddag verdaagd.

Rechter Kolesnikova, die zoals in Rusland gebruikelijk eerst langdurig over de aanklacht en de bewijsvoering uitweidt, zou de twee behalve aan fraude en belastingontduiking ook schuldig achten aan verduistering. ,,De documenten in deze zaak en de getuigen hebben overtuigend hun schuld aangetoond.''

Chodorkovski's raadsman Genrik Padva hoopt evenwel uit haar woordkeus enige hoop te kunnen putten op een mild vonnis. ,,De rechtbank acht bijna alle aanklachten bewezen'', erkent hij. ,,Maar misschien kwalificeert zij de aanklacht anders dan het openbaar ministerie.'' De aanklager heeft tien jaar cel geëist tegen de twee.

Voor de Mesjtsjanski-rechtbank in Moskou betoogden gisteren honderden aanhangers van een tiental liberale splintergroepjes voor de gekooide `oligarchen' met slogans als `Poetin, schande' en `Bevrijdt Misja!' Rond twee uur 's middags sloeg de oproerpolitie OMON de betoging uiteen en hield 28 demonstranten aan. Ze worden niet aangeklaagd, maakte de politie vandaag bekend. Vanochtend was de omgeving van de rechtbank afgesloten en ontstonden lange files door de controle van auto's die langs de rechtbank reden.

In de kleine rechtzaal zijn ditmaal alleen de familie van de zakenlieden en zeven journalisten welkom. Vader Boris Chodorkovski kwam gisteren somber naar buiten. ,,Wat de rechter voorleest, lijkt precies op de aanklacht, met hier en daar wat redactiewerk'', zei hij tegen de pers. Ook de aanwezige journalisten melden dat de rechter de woorden van de aanklager trouw kopieerde. De verdachten deden intussen in hun verdachtenkooi wat ze in de afgelopen acht maanden van hun proces deden: kruiswoordpuzzels oplossen, tijdschriften lezen en nu en dan hun hoofd schudden of ironisch glimlachen.

De aanklacht tegen Lebedev en Chodorkovski, respectievelijk in juli en oktober 2003 achter de tralies verdwenen, bestaat uit zeven punten: fraude en het vervaardigen van vervalste documenten bij de privatisering van kunstmestfabriek Apatit, het herhaaldelijk negeren van rechtbankvonnissen en ontduiking van bedrijfs- en winstbelasting en van inkomstenbelastingen in georganiseerd verband.

Volgens critici betreft het een politiek proces: het Kremlin zou de al te machtige en onafhankelijke Chodorkovski willen intomen. Tweederde van zijn olieconcern Yukos, tot voor kort Ruslands grootste, werd vorig jaar bedolven onder belastingaanslagen van in totaal 27,5 miljard dollar. In december werd Yukos genationaliseerd.

Het openbaar ministerie kondigde vrijdag nieuwe aanklachten aan tegen de twee: ze worden nu ook van het witwassen van miljarden roebels beticht.