`Bewaren verkeersgegevens zinloos'

Internetproviders moeten veel geld investeren om gegevens van hun klanten op te slaan. Maar criminelen vang je daar niet mee, vertelde een provider vrijdag in de Tweede Kamer.

Het bewaren van internetgegevens om criminelen en terroristen op te sporen is zinloos. Dat zegt internetbedrijf IS Interned Services uit Purmerend. Het bedrijf liet vrijdag aan Tweede-Kamerleden zien hoe kwaadwillenden de bewaarplicht kunnen omzeilen door gebruik te maken van anonieme internetaanbieders buiten de Europese Unie en versleuteling.

De Europese ministers van Justitie willen dat internet- en telefoonbedrijven de verkeersgegevens van klanten jarenlang bewaren. Verkeersgegevens zijn de digitale sporen die alle internet- en telecomgebruikers achterlaten. Daaruit blijkt met wie zij wanneer hebben gemaild, gebeld of ge-sms't. Ook kan eraan afgelezen worden vanaf welke plekken ze mobiel gebeld hebben en welke websites ze hebben bezocht. De inhoud van e-mails, sms-berichten en telefoongesprekken valt niet onder de bewaarplicht.

Er zijn tal van buitenlandse providers die anoniem surfen aanbieden als betaalde dienst. Het gebruik van anonieme internetdiensten is niet verboden.

Via proxyservers anonimiseren buitenlandse internetbedrijven die buiten de EU gevestigd zijn het internetverkeer van hun klanten. Een proxyserver is een netwerkcomputer die het verkeer van de internetgebruiker naar bijvoorbeeld websites leidt zodat webmasters niet kunnen zien welke individuele internetgebruikers hun site hebben bezocht. Sitebeheerders zien alleen een adres dat te herleiden is tot het anonieme surfbedrijf. Aanbieders van anonimiseringsdiensten slaan zelf ook geen gegevens van hun klanten op. Ze vallen door hun vestigingsplaats immers niet onder EU-wetgeving.

De meeste internetgebruikers die van anonimiseringsdiensten gebruik maken zullen verbinding met internet maken via een lokale provider omdat anders de kosten te hoog oplopen. Dat is geen probleem, want de lokale internetaanbieder kan niet zien wat de klant doet zodra hij is ingelogd bij de buitenlandse anonimiseringsprovider.

Via anonimiseringsdiensten kan ook anoniem gemaild worden. Wie webmail en een proxyserver gebruikt, verhult voor opsporingsdiensten met wie hij elektronische correspondentie voert. Ook de inhoud van e-mailberichten kan onleesbaar voor derden gemaakt worden. Encryptieprogramma's als PGP (Pretty Good Privacy) versleutelen de inhoud en de bijlagen van e-mails. Alleen de verzender en de ontvangen kunnen de tekst en de plaatjes ontcijferen met behulp van speciale codes en wachtwoorden.

Hoewel de inhoud van e-mailberichten niet onder de bewaarplicht valt, zullen criminelen en terroristen wel gebruik maken van encryptie. Want als er sprake is van een concrete verdenking tegen individuen, mag justitie wel naar de inhoud van e-mails kijken.

De Nederlandse internetaanbieders zijn unaniem tegen de bewaarplicht. 245 internetproviders en 23 stichtingen en bedrijven hebben eind vorig jaar een open brief aan minister Donner geschreven met bezwaren tegen de bewaarplicht. Providers vrezen dat ze de hoge kosten niet kunnen opbrengen van het opslaan van de verkeersdata. IS Interned Services voorspelt dat deze maatregel faillissementen van interproviders en telecombedrijven zal veroorzaken. De opslag zou IS Interned Services, een middelgroot bedrijf, zeven miljoen euro per jaar kosten, schat het bedrijf.

Ook de Consumentenbond is tegen de bewaarplicht. De bond is bang dat er een verstikkend effect van de opslag van persoonlijke gegevens uitgaat. ,,Door de invoering van een bewaarplicht zullen burgers zich bij elk telefoontje, bij elke muisklik en bij het intypen van een zoekwoord in Google moeten afvragen of die informatie, die dan bewaard gaat worden, ooit tegen hen gebruikt kan worden'', aldus de Consumentenbond in een persbericht. De consumentenorganisatie maakt zich ook zorgen over de privacy van internetgebruikers. De grote databanken met persoonlijke gegevens kunnen misbruikt worden. De bond is ook bang dat telefonie- en internetbedrijven de kosten van het opslaan zullen doorberekenen aan klanten omdat de overheid niets wil bijdragen aan de extra kosten.