50 jaar Songfestival

,,Het Eurovisie Songfestival is al ik weet niet hoe vaak afgeschreven. Het wordt alom bespot, en inderdaad is het een combinatie van camp en kitsch geworden. Het gaat niet meer puur om de liedjes, maar om de show die er omheen wordt gemaakt. Er moet heftig bij worden gedanst, en bij voorkeur moeten er ook kledingstukken worden verwijderd. Landen die daarmee geen rekening houden, en gewoon met een serieus liedje komen, zijn al jarenlang niet erg hoog meer geëindigd. En toch zal het festival volgens mij nog heel lang blijven bestaan. Een evenement dat tegen Johnny Logan bestand is, is overal tegen bestand.''

John Kennedy O'Connor (,,geboren in 1964, toen alle Ierse katholieke jongetjes naar de vermoorde Amerikaanse president werden genoemd'') schreef het boek Het Eurovisie Songfestival, aan de vooravond van het vijftigste Songfestival. De internationale finale vindt zaterdag plaats in Kiev, voorafgegaan door een halve finale op donderdag, waar de Amsterdamse zangeres Glennis Grace zich namens Nederland moet kwalificeren met My impossible dream. Het jubileumboek is tot dusver verschenen in het Engels, Nederlands, Zweeds, Frans, Duits en Deens.

,,Het eerste Songfestival dat ik heb gezien, was in 1972. Mijn favoriet was toen de Nederlandse inzending, maar die werd vierde: Als het om de liefde gaat van Sandra & Andres. Daarna ben ik met veel plezier blijven kijken. Ook nu ik al een jaar of dertien in Californië woon, waar ik reisgidsen schrijf en bedrijfsevenementen organiseer. Nee, hier in Amerika betekent het niets. Het is onmogelijk aan Amerikanen uit te leggen wat het is – en als ik het eenmaal heb uitgelegd, snappen ze het nog steeds niet. Ik geloof dat het hier wel wordt uitgezonden op een Amerikaans-Israëlisch kabelkanaal, maar ik heb het de laatste jaren via internet gevolgd. Voor dit boek heb ik natuurlijk op video alle finales bekeken. Ja, toen zag ik ook Sandra & Andres terug. En ik vroeg me af wat me destijds in vredesnaam heeft bezield.

,,Dit jaar is Nederland wéér mijn absolute favoriet. Een goed nummer, dat goed wordt gezongen. Maar het zou me zeer verbazen als het zou winnen; het voldoet niet aan de huidige show-eisen. Wat dat betreft gok ik op Hongarije. Wéér een vroeger oostblokland dus, die stemmen vaak op elkaar. Nee, ik geloof niet dat dat politieke of patriottische redenen heeft – eerder is hun stemgedrag volgens mij cultureel bepaald. Ze herkennen elkaar. Maar inderdaad bestaat nu de kans dat West-Europa het festival nooit meer terugkrijgt. De grootste successen worden tegenwoordig geboekt door landen die nog niet eens bestonden toen het Songfestival in 1956 begon.

,,Mede daarom lijkt het me onverstandig dat er nu een semi-finale is, waardoor ook landen van het eerste uur het risico lopen dat ze niet eens in de finale komen. Op die manier werk je in de hand, dat allerlei West-Europese landen de komende jaren gaan besluiten niet meer mee te doen. Nu al is het Songfestival in Frankrijk teruggedrongen naar het derde net, en Zwitserland en Finland beginnen óók hun interesse al te verliezen. Het zou beter zijn alleen de nieuwe landen aan een halve finale te onderwerpen. Toch begrijp ik wel dat er zo'n selectie moet zijn. Veertig liedjes achter elkaar is echt te lang. Het terugkijken van eerdere finales vond ik vaak al een hele zit.

,,Dat het Songfestival geen gelijke tred houdt met de muzikale modes, is nooit anders geweest. Het heeft altijd een paar jaar achter de ontwikkelingen aangelopen. In 1957 zette de rock & roll heel West-Europa op zijn kop, terwijl het Songfestival dat jaar werd gewonnen door Corry Brokken. Het levert dan ook zelden meer internationale hits op. Maar wel geweldig spannende televisie, en heus niet alleen voor nichten. Zo'n gigantische kijkdichtheid haal je echt niet als er alleen nichten zouden kijken.''

John Kennedy O'Connor: Het Eurovisie Songfestival. Kosmos-Z&K, € 19,95

Halve finale: 19/5 Ned.2 21 uur; finale: 21/5 Ned.2 21 uur.